Rutger Kopland, pseudoniem van Rutger (Rudi) P. Hendrik van den Hoofdakker, (Goor, 4 augustus 1934) is een Nederlands dichter en schrijver. Van beroep is hij psychiater, maar bij een groter publiek is hij bekend als dichter.
In 1959 behaalde Van den Hoofdakker zijn bul in de geneeskunde aan de Rijksuniversiteit Groningen (RUG). Daarna werd hij als psychiater een autoriteit op het gebied van depressiebestrijding door lichttherapie en slaapverschuiving. Hij was van 1981 tot 1995 hoogleraar biologische psychiatrie aan de RUG en produceerde vele wetenschappelijke publicaties.
Hij is getrouwd, heeft drie kinderen en woont in Glimmen in de provincie Groningen.
Na een ernstig auto-ongeluk in december 2005 trok Kopland zich grotendeels terug uit de openbaarheid. Interviews en andere publieke optredens verzorgt hij sindsdien nauwelijks meer.
Onder het pseudoniem Rutger Kopland werd hij een van de populairste dichters van Nederland. Hij debuteerde in 1966 met de bundel Onder het vee. Meer dan tien bundels volgden, alsmede enkele banden met gebundelde essays. Zijn gedicht 'Jonge sla' was aanleiding voor een aflevering van de RVU-televisieserie 'Mooie Woorden' van Theo Uittenbogaard, genaamd Jonge sla of De kunst van het vertalen (1995), over de onmogelijkheid om poëzie te vertalen. Bovendien gaf het naam aan een tijdschrift en een toneelgroep.
Rutger Kopland werd verkozen tot Dichter des Vaderlands maar liet die eer aan zich voorbijgaan.
Prijzen:
1970 - Jan Campertprijs voor Alles op de fiets
1975 - Herman Gorterprijs voor Een lege plek om te blijven
1982 - Paul Snoekprijs
1988 - P.C. Hooft-prijs voor zijn gehele oeuvre
1998 - VSB Poëzieprijs voor Tot het ons los laat
1999 - Eredoctoraat Universiteit voor Humanistiek
In april 2005 werd bekend dat Kopland de dat jaar aan hem toegedachte Koninklijke onderscheiding zou weigeren, "omdat koninklijke onderscheidingen bedoeld zijn om mensen in het zonnetje te zetten, die normaal gesproken in de schaduw staan".
