Een boek over een interessante periode in de geschiedenis, de vrijwel vergeten slag om Warschau in 1920. Jammer genoeg weet de auteur het verhaal niet echt pakkend te vertellen. Het boek doorloopt vrijwel chronologisch de periode van januari 1920 tot de wapenstilstand van 16 oktober 1920. Het verhaal richt zich met name op de militaire geschiedenis van de slag, waardoor het iets te veel een opsomming wordt van legers en divisies die onder leiding van die-en-die bij daarzo vechten en vervolgens verder optrekken of zich terugtrekken.

Het boek bevat een aardig aantal kaartjes, waarop helaas de plaatsnamen niet altijd het zelfde gespeld worden als in de tekst. Als amateur op het gebied van de krijgsgeschiedenis miste ik een korte uitleg over hoe een leger in elkaar zit (legers, brigades, regimenten ...). En voor een oorlog die zich tussen twee volken van Slavische origine afspeelt was een beter overzicht van de belangrijkste personen ook welkom geweest. Het kwam nu wel voor dat er twee bevelhebbers, die beide een paar pagina's eerder in een korte alinea geintroduceerd waren, met elkaar slaags raakten, waarbij de namen zo op elkaar leken dat ik op een gegeven moment maar opgaf om uit te zoeken wie van de twee de Poolse, en wie de Russische kant vertegenwoordigde.

Interessant in het boek vond ik de rol die een aantal personen die je uit de Tweede wereldoorlog kent in dit conflict gespeeld blijken te hebben. De Gaulle, Stalin en Sikorski komen uitgebreid in beeld in het verhaal. Dat klopt ook met de insteek van de auteur. hij is van mening dat dit conflict door de manier waarop het verlopen is van grote invloed is geweest op de manier waarop (Midden-)Europa zich in de jaren twintig en dertig kon ontwikkelen, en dat het daardoor ook voor die grote oorlog van de 20e eeuw ingrijpende gevolgen heeft gehad. Het meest concrete voorbeeld is misschien wel de tatsjanka, een rijtuig met daarop een automatisch geweer. ( )

Een voetnoot in de geschiedenis, een aantekening in marges van biografieën , kortom een vrijwel vergeten oorlog. Lenin, ook niet tevreden met de uitkomsten van de vrede van Versaille, wilde zijn revolutie graag naar het Westen exporteren en moest met dat doel eerst zijn grenzen “opschonen” met de inlijving van Polen, Oekraïne en de Baltische staten.
Polen werd zijn Waterloo. Pilsudski, een omhooggevallen “vrijheidsstrijder” en amateur strateeg, slaagde er in om met veel boeren vernuft en een behoorlijke dosis geluk de Russen niet alleen te verslaan maar ook hun keurkorps “Konarmia” weg te vagen.

Het boek bevat pure krijgsgeschiedenis en gaat niet of nauwelijks in op de politieke omstandigheden waarin deze oorlog zich afspeelde. Bekend is dat b.v Churchill als erkend hater van het communisme de Polen wel wilde helpen, maar de toenmalige Engelse administratie voelde daar, met een uitgemergeld leger, niets voor. Op het slagveld komen we nog De Gaulle als waarnemer tegen, en ook de latere Generaal Weijgand.

Met de kennis van nu weten we dat de vrede van 1921 slechts een pauze inlaste; 1939 zette alles weer op z’n kop en stortte Polen in een wrede dictatuur van het fascisme en ging in 1945 naadloos over in een niets ontziende overheersing van Rusland. Gelukkig is ook daar een einde aan gekomen.

De schrijver is zich bewust van het feit dat het onderwerp voor dit boek is versmald tot beschrijving van de strategisch-militaire geschiedenis en verwijst in dat verband naar rijkelijk overvloedige literatuur die over die periode is gepubliceerd.
Al met al een interessant boek. ( )

De oorlog tussen Polen en de jonge Sovjet-Unie in 1920 staat niet bepaald in het geheugen van de gemiddelde West-Europese burger gegrift. Op zijn best is die bekend als een van de uitlopers van de burgeroorlog tussen de ‘Witten’ en de ‘Roden’ die na de Oktoberrevolutie uitbrak.
Lees verder.... ( )