Blurb: Meer dan een kwart-eeuw is Busken Huet als literair-criticus werkzaam geweest, en in die tijd heeft hij in dag-, week- en maandbladen enkele honderden grotere en kleinere studies gepubliceerd. Bij het opnemen daarvan in verschillende bundels, die tenslotte weer werden herdrukt als 25 delen Litterarische Fantasien en Kritieken, is in het geheel geen rekening gehouden met de chronologie van het ontstaan. Bovendien werden de artikelen lang niet volledig gebundeld, terwijl in de tekst verscheidene, zij het meestal ondergeschikte, veranderingen zijn aangebracht. Behalve een studie over Ten Kate, die ná Multatuli en vóór Vondel had moeten worden geplaatst, is de bloemlezing Vernuft ontzondigt wél chronologisch geordend. Zij beperkt zich - met uitzondering van twee bijdragen - tot Huets hollandse tijd, dus vóór zijn vertrek naar Java in 1868. Uit zijn indische jaren dateert alleen het stuk over De Génestet; uit zijn laatste periode, toe hij zich vestigde in Parijs, alleen het stuk over Potgieter. De teksten, die in hun spelling werden aangepast aan de thans geldende voorschriften, zijn ontleend aan de delen der Litterarisch Fantasien en Kritieken. Terwille van de plaatsruimte zijn de meeste ervan iets bekort, door het weglaten van enkele ondergeschikte passages, veelal aanhalingen uit het besproken werk. Alleen voor het essay over Potgieter geldt het omgekeerde: het afgedrukte deel bevat maar enkele fragmenten uit een studie van meer dan honderd bladzijden, éen van de beste, en vooral éen van de beminnelijkste beschouwingen, die onze literatuur aan Huet te danken heeft (Verantwoording).
Samenv.: Literaire kritieken. In de verantwoording staat van elk van Huets artikelen de plaats van de oorspronkelijke publicatie aangegeven. Huet wijzigde namelijk nogal eens in eerder gepubliceerde teksten als hij ze bundelde.