Willy Coolsaet

Willy Coolsaet confronteert in dit boek Nietzsche met Foucault. Hij benadert daarbij Nietzsches wil tot macht en de machtsverhoudingen bij Foucault als het cruciale perspectief van waaruit beide denkers begrepen moeten worden. Coolsaet toont aan dat Nietzsche en Foucault de wil tot macht beiden als een manifeste doel-middelverdraaiing beschrijven. Dat valt te begrijpen vanuit het perspectief van het eindige goede leven: we maken noodgedwongen onderscheid tussen 'middelen' en 'doeleinden', show more maar beseffen dat de rollen ook omgedraaid kunnen worden. Juist dat besef vormt ons inzicht in wat de 'natuurlijke' verhoudingen zijn. Daarnaast besteedt Coolsaet aandacht aan wat Nietzsche en Foucault over het christendom (en Nietzsche ook over het nihilisme) te zeggen hebben. Door de verwijzing naar het christendom dringt de problematiek van de waarheid zich op en kan een confrontatie met het ingenomen perspectief van de menselijke eindigheid vruchtbaar worden gemaakt. Willy Coolsaet (1938) is emeritus hoogleraar filosofie van de Universiteit Gent. Hij publiceerde eerder over onder meer Karl Marx, Maurice Merleau-Ponty, Michel Foucault, Ivan Illich en Pierre Bourdiau.
Recensie(s)

Het werk van Willy Coolsaet, emeritus hoogleraar filosofie in Gent, is in Nederland niet erg bekend. Begrijpelijk, want hij geeft niet om publiciteit. Maar wel jammer, want zijn werk is belangrijk. Een steeds weerkerend thema in zijn boeken is de eindigheid van de mens. Die eindigheid is pijnlijk en levert verlangens en conflicten op. Mensen zoeken voortdurend naar manieren om die spanning weg te nemen. Een van die manieren is om de eindigheid gewoon maar weg te denken, door de aandacht te verleggen van wát we willen naar dát we willen, alsof die wil ons wezen en ons einddoel is. In een zeer uitvoerige, gedetailleerde en diepgravende analyse van het late werk van Nietzsche en van Foucault laat Coolsaet zien dat deze verschuiving van doel naar middel de basis vormt van hun beider werk: bij Nietzsche staat de wil tot macht centraal, bij Foucault in Nietzsche's voetspoor de machtsverhouding. Het boek stelt hoge eisen aan de lezer, maar hij wordt beloond. Met bibliografie en uitvoerig notenapparaat. show less

n dit boek formuleert de auteur een kritiek op de fundamentele tendensen van de moderniteit aan de hand van een filosofie van de eindigheid. Die vlucht voor de eindigheid en sterfelijkheid manifesteert zich in de mateloze ontplooiingsdrift van alle menselijke eigenschappen. De mens 'naturaliseert' zich daarmee. Hij heft het onderscheid op tussen de feitelijke wereld en de leefwereld, daarin gesteund door de denkbeelden van de 'nieuwe wetenschap' die zijn aanvang kende met Galilei.

Dit boek show more wil de filosofische premissen onderzoeken die aan de grondslag liggen van moderne denken. Daarmee poogt de auteur een wijsgerig platform te creëren om deze tijd tot een beter 'begrip' te laten komen.
Recensie(s)

Willy Coolsaet (Universiteit Gent) argumenteert dat de moderniteit veel ernstiger ziek is dan Charles Taylor in zijn 'The Malaise of Modernity' (1991) analyseerde. Met veel verwijzingen naar andere filosofen en critici onderscheidt hij drie pijlers: de ontkenning van de menselijke eindigheid (die resulteert in een mateloze ontplooiingsdrift), de doelmiddelverdraaiing (productie en efficientie worden belangrijker dan de inhoud en de waarden) en het individualisme. Coolsaet stelt zinvolle arbeid en het positieve conflictmodel van de democratie voor als noodzakelijke alternatieven, maar zoals dikwijls in filosofische essays, worden deze voorstellen te zwak uitgewerkt. De 'social(istisch)e' bewogenheid van de auteur speelt sterk mee in het verhaal. Dit boek geeft inzicht in de herkomst van de meeste heikele knelpunten van onze huidige samenleving en dit vanuit de filosofische achtergrond van de laatste vier eeuwen. Het brengt bovendien enkele originele aanzetten voor verdere discussie. Met veel voetnoten en een bibliografie. Alle citaten uit de literatuur werden vertaald. Duidelijke druk, sobere vormgeving. Met talrijke voetnoten. show less

In deze prolegomenatot een cultuurkritiek bezint de auteur zich over de menselijke verhoudingen, over goede of leefbare verhoudingen en over hun tegendeel, zelfgenoegzame verhoudingen, die in het westerse denken meer en meer dominant dreigen te worden. Het kader waarin de reflecties gebeuren, is dit van een filosofie van de eindigheid, waarin niet bij voorbaat gesteld wordt dat de condition humaine negatief moet worden opgevat. Wel heerst een constitutieve conflictualiteit, die echter goede show more of leefbare menselijke verhoudingen niet in de weg moet staan. Er zijn verscheidene types van zelfgenoegzaamheid in onze cultuur aan het werk. De auteur beschrijft ze één na één, maar wijst op hun gemeenschappelijke kern : ze zijn alle pogingen om tot een oneindig, onafbankeiijk, moeiteloos, absoluut bestaan te komen. Ze zijn illusoir, maar ze werken zich daarom niet minder (op nefaste manier) in de realiteit uit. Leefbare of goede verhoudingen slaan niet op de vlucht voor de eindigheid. En, wat de menselijke verhoudingen betreft, schrikken ze niet terug voor de aan de menselijke ontmoetingen inherente afbankelijkheid. Ze impliceren een werkelijke interesse voor de andere mens en ze zetten gemeenschapszin voorop. show less

In dit boek ondervraagt de auteur de moderniteit over wat ze onder 'macht' verstaat. Rij neemt hierbij het objectivistische en naturalistische denken van Robbes als uitgangspunt, om daama het thema toe te spitsen op zijn doorwerking in absolutistische en totalitaire richting -via Spinoza en Regel. Ook het moderne individualisme komt aan bod -met Locke. De idee is dat de menselijke subjectiviteit ertoe doet, in tegenstelling tot de wijd verspreide mening dat de mens in objectieve contexten show more zit opgesloten. De menselijke subjectiviteit is zelf werkzaam, helaas ook in de zin dat wanen en dromen tot realisatie proberen te komen. Ze slaan vaak een absolutistische en totalitaire weg in -fascisme, nationalisme, nazisme.

Recensie(s)

De auteur (1938) is werkzaam als wijsgeer aan de universiteit te Gent. Hij werkt aan een filosofische cultuurgeschiedenis geconcentreerd op de begrippen eindigheid/oneindigheid, solidariteit/zelfgenoegzaamheid. Hij reageert op het heersend objectivisme en benadrukt dat de menselijke subjectiviteit als medebepaling van de realiteit ertoe doet. De mens zit niet opgesloten in objectieve contexten. Concreet handelt dit boek over de opvattingen omtrent 'macht', van Hobbes t/m Hitler, over de mechanistische en naturalistische mensopvattingen. Coolsaet schetst het objectivistische klimaat dat kan leiden tot onderdompeling in de totaliteit bij Hobbes. Locke, Spinoza, Nietzsche en Hitler. Het hedendaagse denkklimaat beoordeelt hij positiever. Het boek behandelt een interessant thema en getuigt van grote belezenheid, maar de uitwerking is gebrekkig. Het is onvoldoende rijp voor publicatie. Het draagt vaak het karakter van een reader met zijn snelle opeenvolging van talloze citaten. Coolsaet verzuimt vaak te argumenteren, hij acht zijn opvattingen duidelijk, hij "gelooft" vaak, en sommige andere opvattingen zijn "knotsgek". Bovendien is de stijl zeer matig. show less