De ortolaan

The 1984 Boekenweek novella is based on the rather unfashionable theme of unrequited love. Biologist Maarten (who works on stickleback behaviour) meets the Belgian postgrad Alma (mice) when she comes to Leiden for a few weeks on an exchange scheme and stays with Maarten and his wife. Over the course of many years, they bump into each other again three times at academic conferences. Maarten falls in love with her, but doesn’t do anything about it because he is married and she is engaged.

He identifies Alma with the ortolan — small, delicately coloured and elusive — and with Kierkegaard’s notion that proximity to an attractive woman helped him to feel the love of God. A Kierkegaardian world containing Alma and the feelings she show more inspires is somehow far more liveable than the joyless, mechanistic world that contains Calvin, Adorno and (Maarten’s colleague) Richard Dawkins. Even though he knows as a scientist that the Dawkins view of evolution makes (bio-)logical sense.

It’s all very nice, but it’s rather solipsistic. The author is obviously laughing at the narrator some of the time, but we’re clearly meant to take most of it seriously, and that is a bit tricky forty years on. Alma only barely gets an active role in the story, and Maarten’s wife and other colleagues are no more than names. Maarten likes Alma because she laughs at his jokes (most of which seem to be belittling her work) and asks him to explain things to her when the narrative requires that, but it’s hard to see what she gets out of the friendship apart from a male escort who can be trusted not to make unwanted sexual advances. Of course, Wikipedia hadn’t been invented yet, so maybe having a man on hand to explain Adorno, Bach and Kierkegaard to you was actually useful… show less

A short novella, in which the author, Maarten 't Hart is able to stay away from his usual main theme of his calvinist upbringing, instead focusing of his passion for natural history. The story is about a graduate student with whom the main character falls in love, and their subsequent friendship over the years, during which they only occasionally see each other at conferences. Not very interesting.

Prachtig hoe de vier seizoenen hand in hand lopen met de vertelling. De beschrijving van ontluikende planten, geurende kruiden en nadien de kilte van de winter is als het ware een parallel verhaal.

Maarten is gedragsonderzoeker bij de universiteit. Op een dag vraagt zijn hoogleraar of hij een kamer weet voor een Belgisch meisje dat 4 weken een cursus komt doen. Het meisje, Alma komt logeren bij Maarten en zijn vrouw. Maarten raakt gaandeweg verliefd op Alma. Na 4 weken gaat ze terug naar België en haar vriend. In de loop der jaren ontmoeten ze elkaar nog af en toe op wetenschappelijke congressen.
Het boek is licht humoristisch. Zo vraagt Maarten op een keer aan Alma: "Hoe merken jullie in België dan de jonge muisjes waar jullie mee werken?" "Met verschillend gekleurde loodjes aan een van de oortjes", zei ze. "Ach het is toch veel handiger om als je met 4 muisjes werkt, van de een de staart, van de ander een oor, van de derde een show more voorpoot en van de vierde een achterpoot af te knippen."
Maarten vallen allerlei details op aan de natuur en soms vertelt hij een wetenschappelijke theorie. Verder heeft 't Hart het in dit boek niet over zijn calvinistische opvoeding waar hij zo'n moeite mee heeft gehad. Ik vind het boekje erg goed geschreven en het bied in mijn ogen de beste kennismaking met het werk van Maarten 't Hart.
Uitgelezen: dinsdag 6 juni 2000 show less

Boekenweekgeschenk 1984. Een jonge bioloog heeft een vergeefse liefde voor een vrouwelijke collega die hij regelmatig op wetenschappelijke congressen ontmoet.