The voices of Pamano river

Nagy könyv, ahogy az a nagykönyvben írva vagyon. Cabré fogja a spanyol traumatikus múlt állatorvosi lovát, a polgárháborút*, illetve az azt követő francóizmus időszakát, teletömi viszállyal, bosszúval, tragédiával, a cselekményt szétszálazza jó pár idősíkra (köztük néhány Franco halála után játszódik, csak hogy nagyobb rálátásunk legyen a dolgokra), aztán uccu neki, fakereszt. Hasonló taktika ez, mint az Én vétkem esetében, de hát kit érdekel, amíg Cabré ilyen sallangmentesen műveli, felőlem addig variálhatja ugyanazt a sémát, amíg akarja.

Az, hogy sok a párhuzam az előző művel, megkönnyíti az értékelő (szerény személyem: én) dolgát, mert ami a nagyregény-írás technikai show more oldalát illeti, amit ott felsoroltam, itt is megállja a helyét. Nem is ismételném meg. Csak annyit fűznék hozzá, hogy megint rájöttem: félelmetes, mennyire tud ez a csávó írni. Mert az úgy van, hogy nála a dolgok valahogy tartalmazzák önnön ellentétüket is: a jó a rosszat, a bűn az erényt**. Következésképpen Cabré szereplői sosem (de legalábbis igen ritkán) egysíkúak – nem csak arról van szó, hogy a szerző képes bennünk erős érzelmeket ébreszteni irányukban, hanem olyan erős érzelmeket, amelyek egyben megdöbbentően komplexek is. Gyűlöljük a gonoszt, de kissé szánjuk is, megvetjük a manipulátort, de átérezzük a félelmeit, fájdalmait… ez pedig valami egészen összetett élvezetet okoz az olvasónak. Bravó, bravó, bravisszimó. Kevesen tudják ezt ilyen lendülettel megcsinálni.

Megjegyzem: az első tíz-húsz-harminc oldalon még igazán nem voltam biztos benne, hogy szeretni fogom. Egyszerűen túl sok volt az idősíkok közötti váltás – néha akár bekezdésen belül is. De aztán megszokja az ember. Meg aztán nem öncélú bravúrkodás ez, hanem (véleményem szerint) a könyv egyik központi üzenete. Ugyanis amikor az idősíkok ennyire összekapaszkodnak, és egyik a másikba növeszt indát, akkor eltűnik a múlt és a jelen közötti különbség, a történet pedig azáltal válik élővé, hogy az örökkévalóságban játszódik, nem pedig a befejezett múltban. Mert hajlamosak vagyunk azt hinni, hogy a lezárt emberi szenvedés már történelem – de ez nem így van. Az ember sosem a történelemért, a történelemben szenved, hanem a saját jelenében, a saját sorsában. Bármilyen patinát is rak rá az idő, bármilyen módon hivatkozik rá az utókor és bármilyen politikai érdek próbálja pecsenyéjét ezen a szenvedésen sütögetni, az a szenvedés csak az egyéné volt. Senki el nem veheti tőle, senki nem sajátíthatja ki. Maximum Cabré teheti meg, hogy ír róla egy könyvet – így.

* A spanyol polgárháború olyan lehet a spanyoloknak, mint nekünk Trianon a Tanácsköztársasággal összegyúrva. A katalán nemzeti emlékezetben meg aztán különösen benne van, hisz az ő szeparatizmusuk sok tekintetben még mindig a Francóval szembeni egykori ellenállásból táplálkozik.
** És ha a bűn meg az erény ilyen elválaszthatatlan, nem csoda, ha végül mindkettő egyként elnyeri büntetését. show less

The story
In Torenna, a mountain village in the Pyrenees, lives the aristocratic and rich family Vilabrú. They encounter a tragedy when, just before the Second World War, anarchist-communist rebels murder the three family-members. Elisenda Vilabrú, the brilliant and beautiful daughter promises herself to revenge her father and brother. She is the character in the book where all other stories gravitate around, she is the one with power and tries to control everything, because 'she does what she must do'.

[a:Jaume Cabré|1036747|Jaume Cabré|https://images.gr-assets.com/authors/1420181626p2/1036747.jpg] is composing 60 years of time in a special way. He is able to jump in one paragraph from 2002 to events in the Second World War, without show more letting the reader lose the storyline.

Tina, a teacher with a mid-life crisis (a son leaving, man betraying, a body that weights more than wanted), finds the letters of Orial Fontelles, a teacher in 1944 in the mountain town. Because Tina is miserable in her own life, investigating these letters and finding Oriol' child is a good distraction. Orial' letters are written his daughter, that he never saw (because his wife thinks he is a coward) about his work in the resistance, how he hates to act as nationalist to keep his true identity concealed. In investigating the letters Tina (and the reader) a lot stinky and dangerous business gets known. O boy, what a drama gets known.

To much Drama
What could have been a good book turned out to be a soap. The characters are one-dimensional and events are repeated. The bad man, the merciless women, the arrogant son who suffers under his dominant mother - this is it. There are moments when the writer catches my attention, like in a beautiful scene where Tina stays in a church for a night to redeem herself with her new situation. But he does not seem to trust his readers, because every time he needs to point out the emotions that are involved by stating, 'she was confused' or 'she felt lonely'. As a reader, I do not want to be told what is happening, I just felt like the character!

Not a book I would advice to anyone. show less

Eine spannende Geschichte mit interessanten Figuren. Schade, dass die Akteure etwas zu schwarz-weiss daherkommen.

Novel·la brillant, amb una trama complexa que t'atrapa des del primer moment, i flueix de meravella.

Descriu de meravella el món tancat del Pallars durant el franquisme: el maquis, la falange, el contraban, republicans i feixistes, els silencis, la corrupció, la venjança, l'odi contingut, els assassinats i la "neteja" per raons polítiques... Però també l' especulació i l'obertura econòmica, durant el tardo-franquisme.

També hi ha un retrat de les diferents facetes de l'església: des d'un mossèn intel·lectual desconnectat del món, fins al Papa de Roma, passant pels bisbes i capellans que van col·laborar amb el règim franquista, per l 'Opus Dei i Monseñor Escribá de Balaguer, o un jove monjo de Montserrat en show more l'actualitat.

Molts personatges i relacions complexes entre ells defineixen una trama és densa complexa, que es va desgranant amb molts talls cronològics, endavant i endarrera en el temps. El lector va descobrint la trama com un puzzle, que poc a poc es va completant, del que sovint se sap el desenllaç però no els detalls del nus.

Els personatges principals naveguen entre allò que es diu, la veritat socialment reconeguda, i la realitat profunda dels seu pensament i les seves emocions. Es debaten entre la veritat íntima i la mentida social, entre l' honestedat i el coratge, front a l'aparença i els interessos personals.

En definitiva, un retrat d'una època definida pel domini dels guanyadors d'una guerra que ostenten el poder i s'enriqueixen en base a mentides, coaccions, venjances i abusos, front als perdedors que es debaten entre la mort, el silenci, la clandestinitat i la lluita per uns ideals. Enmig, hi naveguen personatges indecisos, a mig camí entre la covardia i l'heroïsme. show less

Las voces del Pamano es una gran novela coral acerca de las complejas historias que se ocultan tras la gran historia en mayúscula de la Guerra Civil, cuyo eco perdura a lo largo de toda la posguerra y la Transición hasta nuestros días. Tina, una pacífica maestra, fotografía al azar una escuela de un pequeño pueblo de un valle del Pallars que está a punto de ser demolida. Tras la pizarra, se encuentra una cajita que contiene una larga carta escrita en un cuaderno escolar que jamás llegó a su destinatario. Poco a poco, Tina se irá adentrando en la memoria de esos valles e irá desvelando las piezas de una historia de maquis, falangistas y héroes anónimos envuelta en la bruma del olvido y la tergiversación, que se mezcla con show more los vuelcos de su propia vida. Jaume Cabré trenza con gran maestría los hilos de varias tramas que se enredan entre sí, trazando un retrato despiadado y lúcido de los entresijos de la sociedad española desde la Guerra Civil hasta nuestros días. show less

De tweedeling die de Spaanse burgeroorlog teweeg heeft gebracht kan op geen betere wijze worden verwoord dan in dit boek. Het dorp Torena waarin de tegenstelling tussen fascisten en communisten, tussen goeden en slechten, diepe sporen heeft getrokken, over de inwoners van dít dorp gaat het verhaal.
Helden, lafaards en ‘wegkijkers’ zij allen hebben na de vrede hun wereldbeeld zien kantelen: de lafaard werd in het historisch retrospectief een held en de vrijheidstrijder een moordenaar . Dat met de vrede ook de vragen om vergelding zouden wegvallen is een illusie. Het dorp gaat gebukt onder een dodelijk zwijgen waardoor een volledig ontvelde samenleving ontstaat.

Binnen dit gegeven speelt het verhaal; enerzijds een liefdesgeschiedenis show more doch bovenal een verhaal over herinneringen die uiteindelijke geen ordening brengen omdat zij de veranderingen niet kunnen samenvatten. Iedereen is tenslotte partij geweest en dat staat een gemeenschappelijke geschiedenis in de weg.
De verschillende beschreven geschiedenissen zijn vaak beangstigend en bevestigen het monsterachtige van een burgeroorlog die geen overwinnaars kent.

Het bijzondere van dit boek ligt in het feit dat de verhaallijn niet chronologisch is, de ordening echter die de schrijver aanbrengt, is imposant te noemen.

Een prachtig boek en een absolute aanrader ! show less

Eerherstel na 60 jaar

De stemmen van de Pamano is zondermeer een ingenieus opgezet boek. Verschillende verhaallijnen in verschillende periodes lopen door elkaar heen. Opmerkelijk is dat het boek begint met het einde. Het is het jaar 2002, in ons geheugen gegrift door beelden van een doodzieke paus Johannes-Paulus II die een laatste urbi et orbi laat horen. In dat jaar werkt één van de hoofdpersonages, Tina, aan een fotoboek over de streek ten noorden van Barcelona. Tijdens haar bezoek aan de school van Torena, een Catalaans dorpje in de Pyreneeën, vindt ze achter het schoolbord, verborgen in een nis, een stapel oude schriftjes. Die schriftjes dateren uit 1944 en zijn geschreven door de schoolmeester Oriol Fontelles. Het intrigeert show more Tina omdat ze zijn naam eerder tegenkwam op het kerkhof. Oriol stierf in 1944 en hoorde volgens het grafschrift tot het kamp van de falangisten, de aanhangers van Franco.

Tina begint de schriftjes te lezen en komt erachter dat Oriol ze schreef voor zijn dochtertje. Zijn zwangere vrouw verliet hem voor zijn kind geboren werd. Ze walgde van Oriols sympathieën voor de fascistische burgemeester. Dat was in 1944 Valentí Targa. In 2002 liggen zowel Fontelles als Targa op het kerkhof. De oude steenhouwer van Torena zegt het zo: “Veel oorlog en veel woede, maar tenslotte komen ze allemaal hier terecht, de een naast de ander.” Uit de schriftjes leert Tina dat nog een derde persoon een sleutelrol speelde in het persoonlijke drama van Oriol, en dat is een vrouw die nog steeds leeft en ook nog steeds in Torena woont, de steenrijke en snoeiharde Elisenda Vilabrú. Terwijl ze vroeger een ongeremde seksuele appetijt aan de dag legde, is Elisenda Vilabrú op haar oude dag een godsvruchtige vrouw geworden, op het kwezelachtige af. Ze leidt met harde hand haar zakenimperium en schuwt tegelijkertijd geen enkel middel om Oriol Fontelles, de schoolmeester maar ook haar minnaar, door de katholieke kerk zalig te laten verklaren.

Tina ontdekt in de schriftjes dat Oriol een dubbelleven had. Ze gaat op zoek naar de verloren dochter om de schriftjes te overhandigen en twijfelt tegelijkertijd of ze de inhoud wereldkundig moet maken. De inhoud werpt een heel nieuw beeld op de geschiedenis en kan de zaligverklaring flink in de war sturen. Maar is een eenvoudige fotografe met een privé-leven dat op springen staat capabel om het op te nemen tegen een van de meest invloedrijke industriëlen van Spanje?

De stemmen van de Pamano is een meervoudig gelaagd en meeslepend verhaal. De diverse verhaallijnen lopen vrij ongeordend door elkaar -op een hedendaagse vraag kan een vroegere herinnering volgen voor het antwoord komt- maar je hebt geen moment het idee dat Cabré de regie verliest. Hij heeft de touwtjes stevig in handen, en in dit omvangrijk boek mag dat met recht een huzarenstuk genoemd worden. Sommige hoofdpersonages sterven jong, maar andere zie je oud worden: ze verliezen hun geloof of liefde, krijgen rust, adopteren een zoon, scheiden of sterven. Samen met hun geschiedenis vertelt De stemmen van de Pamano zestig jaar Spaanse geschiedenis, van de Spaanse burgeroorlog, over het bewind van Franco, tot het herstel van de democratie in de jaren zeventig. Cabré bouwt overal spanningsboogjes in, maar houdt de hoofdlijnen tot het eind en zorgt tegelijkertijd voor een onverwachte finale. Die je, zoals gezegd, al in het begin voorgeschoteld krijgt. show less