Daar op het plein is niemand

Ik heb er heel wat tijd over gedaan om dit boek tot het einde toe te lezen. Meerdere keren heb ik het even aan de kant moet leggen om het dan nadien toch weer ter hand te nemen. De openingszin trok alvast meteen mijn aandacht: "Ik ben geboren onder een tafeltje" (p. 25) En verderop nog: "Ik werd begraven in de aardbeving van mijn moeders buik" en "Ik leefde en wist niet dat ik leefde, ik leefde met de vergeetachtige eenvoud van iets eeuwigs". (p. 41) En ook nog: "Zo weinig verafgood dat ik, een kind, al een archeologische vondst was uit een onzekere tijd en geschiedenis" (p. 44)
Op deze manier opent deze roman, of moeten we eerder zeggen autobiografie of egodocument, van Dolores Prato. De eenzaamheid en pijn van een onveilige hechting show more spat in het begin van de pagina's af en greep mijn aandacht voor het kind dat zich ongewenst, ongezien, ongehoord en onbegrepen moet hebben gevoeld. Een echte autobiografie zal dit niet zijn want Prato schrijft vooral over haar beleving van haar kindertijd als bastaardkind achtergelaten bij een welwillende oom en emotioneel weinig beschikbare tante: "Het weinige dat ik heb bestudeerd is verdwenen in het zwarte gat van mijn geheugen, dat gelijkstaat aan totale onwetendheid. Wat herinnering lijkt, is tatoeage, gravure, litteken: ik lees de tekens." (p. 151) Haar leven lang worstelde ze met haar afkomst, maar deze zoektocht was tegelijk bron van veel pijn, verdriet en boosheid. "De eersten die we niet zouden moeten liefhebben, zijn onze ouders die ons door hun onbesuisdheid de dood hebben geschonken. En intussen heeft de natuur ons aan hen gebonden, vooral aan de moeder, met de behoefte aan haar".
Deze roman is er geen om tussendoor te lezen want er wordt toch wel wat gevraagd van de lezer. Prato schrijft in een zeer descriptieve stijl over haar leven in Treja, over haar oom en tante, over alle dorpsgenoten, over alle gebouwen, rituelen en activiteiten. Je krijgt de idee dat het enkel om gedetailleerde beschrijving gaat ontdaan van elke emotionele lading maar die is er wel degelijk. Het is een verloren gegane wereld die terug wordt opgeroepen maar ook een geheel van wrakstukken uit een persoonlijk leven waarin Prato samenhang en identiteit probeert te brengen. Alleen vraagt het de nodige aandacht en bereidheid om bij haar relaas te blijven om ergens in contact te komen met het verhaal van dit leven. show less