Caesar or Nothing

Eind jaren negentienhonderd heerst in Spanje een politieke doctrine die slechts in schijn democratie genoemd kan noemen; een samenleving waarin de macht wordt verdeeld tussen rijken en de (rk) kerk waarbij de kiezers voluit worden gemanipuleerd en belogen.
‘Democratie werkt niet in Spanje, we zijn individualisten en daarom hebben we behoefte aan militaire discipline en niet zozeer aan een democratische, federalistische organisatie’.
Onder deze horizon ontwikkelt zich het leven van de hoofdpersoon, Caesar Moncada, een soort dandy met nihilistische trekken en daarnaast een zelfverklaard financieel deskundige.
Voordat hij zijn politieke aspiraties gaat vertalen in werkelijke machtsuitoefening bezoekt hij Rome en wordt daar bevestigd in show more zijn mening dat de werkelijke macht -kort geformuleerd- gebaseerd is op intrige, leugen en bedrog.
Hij keert terug naar Cstro Dura, een slapend provinciestadje in het Spaanse binnenland.
Een nieuwe periode van manipulatie en bedrog vangt aan en hij verovert een invloedrijke functie. Totdat mededogen een rol gaat spelen, waarna de politieke machtsverdeling verandert en het cynisme weer een ander gezicht krijgt .

Een politieke roman, zo wordt beweerd. De vraag of dat zo is boeit mij niet. Veeleer is het een roman waarin treffend wordt beschreven hoe de ontwikkeling van machtsuitoefening plaats kan vinden. Dat de rk.kerk daarin een bedenkelijke rol speelt wordt uitvoerig uit de doeken gedaan. Ceasar vecht tegen die kerk die overigens naar zijn observaties een lucratieve onderneming is: ‘de hemel en de hel monopoliseren, op aarde geld vangen vooraandelen en de dividenden uitbetalen in de hemel’.

Een boeiende roman waarin karakters goed worden uitgelicht en passanten met enkele pennenstreken tot leven worden gebracht. Als niet onbelangrijke ‘bijvangst’ mag niet onvermeld blijven dat de lezer een prachtig beeld van Rome krijgt voorgeschoteld en voor kenners van de Spaanse binnenlanden zal het lezen een tocht van herkenning zijn.

Ik heb nog wat boeken van deze schrijver op mijn lijstje gezet. show less

La trilogía de novelas autónomas que Pío Baroja (1872-1956) englobó bajo el título «Las ciudades», integrada por César o nada (1910), «El mundo es ansí» y «La sensualidad pervertida», constituye un espléndido retrato del clima social, espiritual, intelectual y político de la España de la época. Imbuido de una moral individual de corte nietzscheano, César Moncada se entrega a la acción política. Considerando, en la línea de algunos regeneracionistas, que España sólo puede superar la decadencia mediante un gobierno fuerte y autoritario, pero progresista, que combata el caciquismo, el poder de la Iglesia y las desigualdades sociales, intenta poner en práctica sus ideas en el imaginario pueblo zamorano de Castro show more Duro, pero el sustrato en que éstas se sustentan –un sentimentalismo paralizador, falta de voluntad y una acusada abulia– lo conducen al fracaso. show less