Martin Reints

‘Gedachtepoëzie’ is een naam voor gedichten waarin wordt nagedacht over wat de dichter waarneemt of van belang vindt in het leven. Bij Martin Reints krijgt het woord een eigen betekenis: gedichten die het product zijn van denken in de meest onvoorspelbare zin. In gedachten kun je namelijk alles: verstrooid zijn, je fixeren op iets wat van je wordt verwacht of wat juist niet ter zake doet, scherpstellen wat je ziet of hoort, associëren, beseffen dat je bloedsomloop ruist. Kun je ook show more denken aan niets? Reints heeft een voorkeur voor het niet-rechtlijnige, heeft geen behoefte aan een ordenend subject dat alles krampachtig vasthoudt. Hij laat zijn gedachten dwalen, soms met de onbeduidendste waarneming als uitgangspunt: “er zit een vlieg op tafel”. In zijn gedichten vind je geen ingewikkelde formuleringen, de taal is parlando. Maar door de nevenschikking van wat tegelijk plaatsvindt of waarneembaar is, komt er complexiteit in het spel, op een heldere én raadselachtige wijze. Het kortste gedicht, ‘Lucht’, was ooit bestemd voor een telefoonkaart: “Terwijl de wolken / veranderen in andere wolken // drijven de wolken voorbij.” Sommige gedichten zijn wat navelstaarderig, lijken iets te gemakkelijk. Het sterkst vind ik ze wanneer er genoeg buitenwereld binnensijpelt, wanneer een narratieve draad de schijnbaar willekeurige waarnemingen verbindt. In drie gedichten over een deskundige die (op tv?) praat over een mannenkoor, wisselen elementen als een hoedenworkshop, multiculturele dansers en een paraplu caleidoscopisch van plaats: de onuitputtelijk grillige werkelijkheid. Ook het lange titelgedicht – over een conferentie waarop een onderneming haar resultaten publiek maakt – is in twee varianten opgenomen. Reints haalt het proza van het geroutineerde bedrijfsgebeuren de poëzie binnen. Hij registreert wat zichtbaar is, met de voorspelbare prozaïsche details. Een vraag van een van de bedrijfslieden opent plots – inwendig – vergezichten, een glimp van echt bestaan. De censuur van het doelgerichte wordt door de dichter onderuitgehaald, zonder opzienbarende metaforen, met minimale verbuigingen van de syntaxis en uiterst veelzeggende witregels. Hetzelfde anders, in een spiralen schrijvende beweging: “en merkt nu dat hij aan het ademen is, / ademt in, ademt uit, kucht / ademt snel in […] en denkt na over de overeenkomst tussen het ademen / en het uitdijen en inkrimpen van ons heelal”. Reints’ onnadrukkelijke, zuurstofrijke poëzie doet recht aan wat het denken heeft versnipperd. show less