Autobiography of Maxim Gorky: My Childhood; In the World; My Universities

Deze jeugdherinneringen zijn een compilatie van de drie alvast meest besproken boeken uit het oeuvre van Maxim Gorki ("Kinderjaren", "Onder de mensen" en "Mijn universiteiten") en worden stijlvol bezorgd door de onvolprezen reeks privé-domein in een uitgave met verklarende voetnoten om de vele "russitudes" waar nodig voor de lezer te ontsluiten.

Maxim Gorki, "de grootste bittere" (pseudoniem voor Aleksej Maksimovitsj Peskov) werd geboren in 1868 in Nizjni Novgorod. Toen Gorki nog een peuter was overleed zijn vader gewelddadig na een bezopen familietwist. Zijn moeder trok ten einde raad in bij haar ouders, die een textielververij bezaten in de buurt van de stad. Het relaas van Gorki's kinderjaren laat bij de lezer een ambigue nasmaak na; show more het gezin van zijn grootouders bleek zeer disfunctioneel en vol conflicten te zijn. De bewoners leefden er voortdurend op elkaars lip en het beate aanbidden van de iconenhoek moest er voor allen de ergste frustraties telkens opnieuw pogen te lenigen. Brutaliteiten, wrede grappen en slaan en schoppen waren toen de norm onder de verpauperde massa, zo ook in Gorki's leefwereld. Maar dit belet hem niet om in zijn autobiografie ook plots hier en daar intense gevoelens van tederheid en empathie op je los te laten. Gaandeweg stimuleerde het volksgeloof van zijn grootmoeder, een amalgaam van Russische orthodoxie en animistische tradities, de fantasie van de jonge Aleksej. Het lezen van het eerste deel "Kinderjaren" was soms wel ietwat een beproeving omwille van zoveel rauw en dof naturalisme, maar Gorki beschikt steeds opnieuw over een onnavolgbare mentale veerkracht die het meest desolate levensgevoel weet om te buigen naar enkele vonken die tot hoop en lering strekken. Dit gevoel weet hij als een volleerd verteller op zijn lezerspubliek magistraal over te brengen en maakt je telkens blij daar waar wanhoop om de hoek loert.

Op 14-jarige leeftijd werd Gorki wees hij werd overgeleverd aan de bijwijlen wrede luimen van zijn grootvader die tevergeefs poogde zijn jeugd in de bloem te breken, veeleer vanuit een karakterieel manco dan vanuit een welbewuste demonische strategie. Een vlucht naar een imaginair universum bood zich aan voor die luttele uren dat hij door zijn omgeving ongemoeid werd gelaten. Dit universum vond hij in de lectuur van enkele 19de-eeuwse Russen, waaronder Lermontov, Toergenjev en Poesjkin. Ook Franse evergreens van Alexandre Dumas père en Victor Hugo konden hem bekoren alsook Charles Dickens. Hij las deze schrijvers 's nachts bij het schijnsel van een zelfgemaakte, beroete kaars als hij ongemoeid werd gelaten door zijn pleeggezin. Zijn allereerste leeservaringen werden gemodelleerd vanuit zijn kennis van oude Kerkslavische geschriften en een rudimentaire orthodoxe opvoeding op school. Hoewel, het lezen van de "geïndexeerde" literatuur ontsloot zich ook gaandeweg en opende onverhoeds nieuwe perspectieven.....Een sterk geheugen gepaard met een brandende intellectuele nieuwsgierigheid stimuleerde hand over hand zijn literair interesseveld, alsook enkele contacten met een paar mensen die er voor hem echt toe deden. Hij leerde alvast ellenlange poëmen los uit het hoofd te declameren, een gave die hem later dikwijls en onverwacht voor een verbaasd maar dankbaar publiek plaatste.

Zijn vroegrijp carrièrepad leest er als één van twaalf stielen en dertien ongelukken: hulpje in een schoenwinkel, diefstal uit armoede van te transporteren hout aan de Wolga, vogelvanger die zijn buit overal aan liefhebbers poogt te slijten, bordenwasser op stoomschepen aan de Wolga, leerling in een iconenatelier, hulpje bij bouwvakkers, bakkersknecht,.....Vanaf het tweede deel worden deze jeugdherinneringen steeds gelaagder en boeiender om lezen. Gorki reflecteert er veelvuldig over het lot van eenvoudige mensen en komt in de stad Kazan in aanraking met de Narodniki, een revolutionaire stroming die omstreeks het einde van de 19de eeuw opgang maakte in geheel Rusland.

Wat Gorki ook ondernam, de gloed die van zijn oeuvre afstraalt als hij mensen typeert promoveert hem tot een hoogst authentiek observator van een 19de-eeuwse Russische wereld die reeds meer dan een eeuw definitief verloren is gegaan, en het misschien daarom des te meer verdient om nog eens onder de aandacht te worden gebracht. show less

Dit boek bevat de wereldberoemde trilogie waarin Alekséj (Aljosja) Maksimovítsj Pesjkov, beter bekend als Maxim Gorki, zijn eerste twintig levensjaren heeft opgetekend als een spannend verhaal. Als geen ander laat Gorki het Rusland van vóór de revolutie herleven, een beschaving die in 1917 volledig werd weggevaagd.
In Kinderjaren ervaren we door de ogen van het kind Aljosja het rauwe milieu van kleine ambachtslieden, waarin wreedheid en tederheid, heidens volksgeloof en christendom hand in hand gaan. Hoewel Aljosja opgroeit in een mallemolen van dwaas en sadistisch gedrag, vlucht hij nooit in zelfbeklag.
Onder de mensen laat vervolgens zien hoe de veertienjarige Aljosja na de dood van zijn moeder in zijn onderhoud voorziet. Hij show more beproeft zijn geluk als loopjongen in een schoenenwinkel, bordenwasser op een stoomschip op de Wolga en als leerling in een iconenatelier.
In Mijn universiteiten lezen we over Aljosja’s lotgevallen in Kazán. Als hij niet wordt toegelaten tot de universiteit brengt hij zijn tijd door te midden van havenarbeiders, klaplopers, hoeren en anarchisten. Het zijn deze verschoppelingen van de maatschappij die hem belangrijke levenslessen leren.
Gorki’s liefde voor mensheid en natuur en zijn intense drang de gedragingen van de mens te willen begrijpen maken deze trilogie tot een tijdloos en ontroerend monument. show less

Dit boek bevat de beroemde trilogie, waarin zijn eerste 20 jaren als een spannend verhaal gebracht wordt.