To Be Loved: The Music, the Magic, the Memories of Motown : An Autobiography

Berry Gordy is kind, self-deprecating, and humble, if you trust his autobiography. I don't have any reason not to; but I was really more interested in the history of Motown and specifically how the artist development department worked. That wasn't really covered - Gordy was more interested in his songwriting and his artists. It was interesting to read about his early boxing career and how close he is to his family. I certainly wouldn't call it hard-hitting or controversial, but a pleasant read.

Eigenlijk ben ik op zoek naar een gedegen biografie van het platenlabel Tamla-Motown, maar die heb ik nog niet kunnen vinden. Dan eerst de autobiografie van oprichter Berry Gordy maar eens lezen. Motown, de mensen, de muziek, de magie heet het boek en het telt een dikke 400 pagina’s.

In de jaren ’80 zat ik aan de radio gekluisterd voor de Soulshow van Ferry Maat. Een spijkerbroekenfirma bracht in diezelfde tijd een album uit met allemaal originele soulnummers die grijs is gedraaid. U begrijpt, soulmuziek is een beetje thuiskomen.

Maar ik wil graag eens in die hitfabriek van Motown kijken hoe dat allemaal is ontstaan en daar heb ik Berry Gordon voor nodig. De jongen, die in Detroit is opgegroeid en die ‘de muziek’ in wil. Zijn show more platenzaak flopt, hij stuurt een liedje naar Doris Day maar die antwoord niet dus hij moet iets anders.

Dat doet hij. Hij plundert de familiespaarpot voor een startkapitaal en start Tamla Records. Dat werd Tamla-Motown waarbij Motown staat voor Motor-town omdat in Detroit de auto-industrie gevestigd is.

Gordy had al nummers geschreven voor Jackie Wilson, zoals Reet Petite en ontmoet de talentvolle jongeling Smokey Robinson. Hij neemt een album met hem op en Smokey zal een levenslange vriend blijven.

Zo bouwt Gordy langzaam maar zeker aan zijn label. Hij huurt personeel in, stelt een huisband samen en als hij meer geluid nodig heeft huurt hij musici in van het lokale orkest. Hij houdt er zelfs een bedrijfsfilosofie op na; Bedenken, Maken en Verkopen. Zo richt hij ook de afdelingen van zijn bedrijf in.

Ik weet onderhand wel wie er allemaal uit de Motown-stal komen, maar het is toch leuk om te lezen hoe zo’n eerste ontmoeting tot stand komt. Zo werd Gordy door zijn zus Gwen eens aan zijn jas getrokken;

‘Berry, je moet eens naar deze knaap luisteren,’ zei ze, ‘hij is geweldig.’…Naar buiten kijkend zag ik een vrij jongensachtige, slanke, knappe knul. Terwijl hij daar aan de piano zat en op een haast melancholieke manier zijn vingers elegant en liefkozend over de toetsen liet gaan, leek hij diep in gedachten verzonken.
‘Dat is Marvin Gaye,’ zei ze. ‘Hij heeft bij Harvey And The Moonglows gezongen, maar hij wil solo gaan.’

Hij zal grote successen bij Motown behalen. Maar ook Stevie Wonder, Martha Reeves, Mary Wells, The Four Tops, The Temptations, Gladys Knight and the Pips, de Commodores en natuurlijk Diana Ross and The Supremes zullen allemaal bij Motown opnemen. Gordy krijgt met Diana Ross zelfs een relatie en ze hebben samen een dochter.

Het succes is er, maar daarmee komen ook de verwikkelingen. Het is niet altijd makkelijk om het geld te krijgen waarop je recht hebt. Zo wordt de pijler Maken vervangen door de pijler Incasseren. Sterker, er komen er nog drie bij, namelijk Betalen, Sparen en Herinvesteren. U begrijpt dat het bedrijf groeit. Ook het personeelsbestand en het valt Gordy soms moeilijk om de familie bijeen te houden.

Hij heeft belangrijke tekstschrijvers in de vorm van het trio Holland-Dozier-Holland (HDH voor intimi). Zij leveren talloze hits maar willen weg. Ze schermen met een betere aanbieding en ze spannen zelfs een proces aan tegen Motown dat op een schikking uitloopt.

De verhuizing van Detroit naar California is een mijlpaal en dat is de jongensgroep ook die hij daar voor het eerst hoort;

Als ik ze nu zie, kan ik me nog goed herinneren hoe intens we ons allemaal voelden toen we daar op die ochtend in juli stonden te kijken naar het optreden van die vijf jonge knapen uit Gary, Indiana.

Gordy hoeft niet na te denken of hij de Jacksons op zijn label wil hebben en ze zullen de eerste band in de geschiedenis zijn met vier opeenvolgende nummer één hits.

Successen dus, ook in de film als hij met Diana Ross een film over Billie Holiday maakt en later nog de film Mahogany, die hij noodgedwongen zelf moet regisseren.

Maar er volgt ook een periode van leegloop. Sterren die trouw leken komen met advocaten, tot aan Diana Ross aan toe en kunnen ergens anders meer verdienen. Uiteindelijk geeft hij meer uit dan hij verdient, zo vertelt boekhouder Harold;

‘Bankroet,’ zei Harold. ‘U hebt meer verplichtingen dan inkomsten.’…
‘Maar jullie zijn mijn accountants. Dan moeten de zaken vaker gecontroleerd en beter in de hand gehouden worden, zodat dit soort dingen niet kan gebeuren.’ Terwijl ik dat zei, wist ik al dat ik er zelf verantwoordelijk voor was – ik had niet echt goed opgelet.

Het leidt uiteindelijk tot de verkoop van het label, dat uiteindelijk nog steeds bestaat, maar dat is nog een verhaal apart.

Het is een leuk boek om te lezen en het geeft veel informatie uit de eerste hand. Gordy raast wel door de materie heen, zeker door al zijn relaties; een pagina verder en hij is alweer een romance en een kind rijker. Het is natuurlijk een autobiografie dus hij komt er goed vanaf.

Ik zou dus nog graag eens een gedegen biografie over de man en zijn bedrijf lezen, waarin informatie van alle belanghebbenden is opgenomen, zoals artiesten en werknemers. Daar wachten we dus nog even op. Ik kan nog even toe met al die fantastische muziek die er onder dat label is uitgebracht.

O ja, dat liedje dat Gordy naar Doris Day stuurde? Dat hangt inmiddels bij haar aan de muur na een ontmoeting en de overhandiging van een nieuw exemplaar, drieënveertig jaar na het opsturen van zijn eerste poging. show less