The Calligrapher's Secret

Had Rafik Schami written the One Thousand and One Nights, it would be thrice as long. Schami is a compulsive story teller. Whenever he mentions a new person in his novels, another full story shots on the side and blossoms under his pen. These side stories are always lively and entertaining, full of exotic flavors and images, but they do not necessarily add much to the rather simple main plot of the novel. They may detract from cohesiveness.

Schami (a Christian) brings in again his favorite themes: love, (read: love that crosses religions, in particular between a Muslim woman and a Christian man--not the other way around); street life in busy, noisy and colorful Damascus; social and family interactions in modern Syria; corruption amongst show more the country’s political class; religious tensions. What is new in this book is his presentation of the art and history of the Arabic alphabet and calligraphy.

Aside from his usual topics, what also characterizes Schami is his particular tone. He is capable of narrating with a sweet tone some charming scenes (he has also written books for children) and then brings in, abruptly, incidents of sudden brutality (could anything ever happen in Syria without any hint of violence?). I find this very peculiar.

This will be my last Schami. I have enjoyed his depictions of life in Damascus, and learning about the complex history of modern Syria in [b:The Dark Side of Love|6359825|The Dark Side of Love|Rafik Schami|http://d.gr-assets.com/books/1348746072s/6359825.jpg|2555674], but I have reached my saturation point. His characters remain flat and do not emerge beyond those in a tale. I wonder whether he will ever write about what is happening in Syria these days. show less

Just finished this and I really loved it. Rich characters, evev the secondary characters have depth.
Set in Syria in the 1950's, when the country was grappling with being an ancient culture in a modernizing world. The conflict is visualized through the worls of calligraphy and various attempts to modernize and simplify the Arabic alphabet and language.
The last hundred pages becomes almost a separate book on the virtues of the alphabet, and the art fo callligraphy.
Reads like the stories from which Scherezarde arose. Beautiful and magical

learned a lot about the arabian language. very interesting. i just hoped the author would hve stayed with one or two main characters instead of jumping from one to the other to show all sides to the story.

Het geheim van de kalligraaf

Damascus in de jaren vijftig van de vorige eeuw. Nura, een mooie jonge vrouw, ontvlucht met haar minnaar Salman haar verstikkende huwelijk. Zij zet daarmee haar leven op het spel, want zij is een moslima en Salman een christen. Maar Salman is haar grote liefde, het tegendeel van haar echtgenoot, de kalligraaf Hamid Farsi. Deze heeft allang iedere belangstelling voor haar verloren, hij houdt zich alleen nog bezig met de modernisering van het Arabische schrift. Maar daarmee rijdt hij allerlei politieke en fanatiek religieuze partijen in de wielen. Zijn tegenstanders smeden in alle rust een complot om hem voorgoed tot staan te brengen. En al die tijd is Hamid zich van geen gevaar bewust.

Rond Hamid, Nura en show more haar minnaar Salman schept Rafik Schami een prachtig panorama van grotere en kleinere verhalen over onvergetelijke figuren. Het zijn mensen van vlees en bloed, met hun goede en hun slechte kanten, en ze worden door Schami vol sympathie en zonder oordeel beschreven. Dat maakt Het geheim van de kalligraaf tot een meeslepende vertelling over de wereld van het Midden-Oosten met zijn politieke en religieuze conflicten, over de geheimen van woord en taal, maar bovenal tot een grootse liefdesgeschiedenis van een moslima en een christen.

‘Wie verhalen vertelt, maakt de wereld bewoonbaar. Ook en juist in een tijd van globalisering, waarin mensen uit totaal verschillende culturen zo snel en zo toevallig samenkomen. Met zijn werk, dat in meer dan 22 talen is vertaald, heeft Rafik Schami met veel geduld, moed en uithoudingsvermogen de Arabische cultuur voor ons dichterbij gebracht.’ – Juryrapport bij de uitreiking van de Nelly Sachsprijs 2007 voor De duistere kant van de liefde.

‘Rafik Schami spant een grote boog tussen de mooie maar toch ook starre taal van de Koran en de veranderingsbereidheid in de politieke systemen van de islamitische wereld. Tegelijkertijd breekt hij een lans voor onderlinge verschillen en tolerantie.’ – Frankfurter Allgemeine Zeitung

Recensie DSderLetteren 1.4.2011
Het is een oud zeer van veel Arabische literatuur: je hebt algauw pen en papier nodig om wijs te geraken uit de stoet van hoofdpersonages die door de eerste hoofdstukken meanderen. Het is ook een groot goed dat dat euvel in veel Arabische romans snel bijkomstig wordt: Rafik Schami, die in 1971 zijn geboorteplek Damascus ruilde voor een leven in Duitsland, zet een intrigerend portret neer van de Syrische hoofdstad zoals ze er een halve eeuw geleden uitzag.

Salman is een arme christen, zijn love interest heet Nura en zij is de dochter van een imam - al had Salman eerst zijn zinnen gezet op zijn buurmeisje Sarah (die uiteindelijk privélerares wordt, in 1955 trouwt met een buschauffeur, verhuist naar de stad Homs en twaalf kinderen krijgt - wat geheel irrelevant is voor het verhaal, maar Rafik Schami werkt zijn personages graag af).

Niets is eenvoudig in Damascus: Salman wordt verliefd op Nura terwijl zij al is getrouwd met een bekende kalligraaf: Hamid Farsi, een groot kunstenaar en een liefdeloze echtgenoot. Bovendien voelt de kalligraaf zich geroepen om het geheim uit de titel van het boek te verwezenlijken: het complexe Arabische schrift aanpassen aan de twintigste eeuw. Dat ligt gevoelig in sommige kringen, want het Arabisch is ook de taal van de Koran.

Tussendoor ontmoeten we de rijke zakenman Nassri Abani, die zijn leven vult met vier echtgenotes en de prostituee Asmahan. Er is de homoseksuele café-eigenaar Karam, die een relatie heeft met Badri de Kapper, een bodybuilder die een christenhatende religieuze fanaticus speelt.

Er zijn de ware hoofdpersonages van elk oprecht verhaal over Damascus: een hele stoet moeders en schoonmoeders, buren en excentrieke dorpspersonages, die met al hun achterklap en doorgaans goedbedoelde bemoeienissen al zesduizend jaar de echte heersers van de stad zijn.

'Eindelijk kwam ze en ze stelde Nura's moeder gerust met het verheugende bericht dat Hamid Farsi graag Nura tot vrouw wilde nemen', schrijft Schami. 'Haar moeder huilde van geluk. Tante Majda en zijzelf regelden alles tot in de puntjes, van de bruidsschat tot de datum waarop de mannen alle zaken moesten uitspreken.'

Paarden en jongens

Damascus telde begin jaren 1960 zo'n 300.000 inwoners - nu is dat aantal vertienvoudigd. Maar de dorpssfeer van toen hangt er nog altijd. De wijk Soek Saroujah, waar de kalligraaf zijn kantoor heeft, is weliswaar niet meer de 'deftige burgerwijk' van toen. In Bahhsa kan de aloude Barada niet meer overstromen, want de rivier is zodanig gekanaliseerd en overbelast dat ze vandaag het uitzicht heeft van een vuile beek. De oude tramsporen van Damascus worden al in Schami's laatste hoofdstukken opgebroken.

Maar zovele andere kenmerken van de stad uit Rafik Schami's jonge tijd zijn er nog: de wonderbaarlijke berg Qassioun, de soeks rond de achtste-eeuwse Omajjaden-moskee, de kurkdroge humor van de Syriërs en de complexe relatie van de Damascenen met het woord 'morgen', de duiven die in dikke zwermen sierlijke loopings uitvoeren boven de stad, de oude Arabische huizen met hun fonteinen en fruitbomen, het feit dat eerste indrukken er doorgaans bedrieglijk zijn, dat conservatisme en overspel er soms wonderwel samengaan.

'Mijn vader raadde me aan journalisten niet al te serieus te nemen', zegt de zakenman Abani, 'want het was een hard beroep om elke dag verslag uit te moeten brengen, en een krant die niet overdreef, zou het niet redden.'

Er duiken ook een heleboel bekende Syriërs op - die bij ons vrijwel onbekend zijn, wat het des te interessanter maakt om ze de revue te zien passeren. 'Destijds dweepten alle jonge vrouwen met de zanger en acteur Farid al Atrasj, die populaire melancholieke liefdesliedjes zong', schrijft Schami. 'De droevigste stem van de Arabische wereld, die zijn leven lang vrijgezel bleef; ze beweerden dat hij meer van paarden en van jongens hield dan van vrouwen, iets wat vrouwen niet wilden geloven.'

Bij een optreden van Atrash in Damascus loopt het vrouwvolk dan ook storm om de zanger een handje te schudden. 'En de vrouwen van Damascus, die nooit in de rij gingen staan en elkaar bij elke groenteman de ogen uitkrabden als ze haast hadden, stonden er nu bij als lieve, brave kloosterleerlingen omdat ze bij de zanger in de smaak wilden vallen.'

Het geheim van de kalligraaf is een fascinerende, maar jammer genoeg geen grootse roman: daarvoor belandt Schami te vaak op nodeloze zijsporen en laat hij te veel losse eindjes bengelen. Het mysterieuze 'geheim van de kalligraaf' uit de titel vormt bovendien zowat het minst interessante onderdeel van het boek.

Maar er zijn weinig romans die zo'n intrigerende kennismaking bieden met een van de oudste, maar minst bekende steden ter wereld.

RAFIK SCHAMI

DE AUTEUR: groeide op in Damascus, maar woont in Duitsland, waar hij een geliefd schrijver is.

HET BOEK: een intrigerende kennismaking met een van de oudste steden ter wereld.

ONS OORDEEL: fascinerend, maar niet groots.

RAFIK SCHAMI

Het geheim van de kalligraaf.

Vertaald door Thijs Pollmann, Wereldbibliotheek, 382 blz., 22,50 euro. show less

Kurzmeinung:

Genre: Roman

Handlung: Der Autor nimmt den Leser wieder nach Syrien mit, in die Hauptstadt Damaskus und erschafft, wenn man sich mit Schamis Erzählkunst ein bisschen auskennt, ein großes Gemenge aus verschiedenen Protagonisten aus unterschiedlichem Stand, verschiedenen Religionen, Wünschen... Die Geschichte enthält Intriegen, Gewalt, Verwicklungen, Eifersucht, Liebe, Familie ... und kommt wegen einigen Längen sehr spät zum titelgebendem Geheimnis. Alles rankt sich um Hamid, den Kalligraphen, der es sich zur Lebensaufgabe gemacht hat, die arabische Schrift umzugestalten, sie durch Vereinfachung zu reformieren. Dabei bleibt seine Frau Nura, sein und ihr soziales Leben, völlig auf der Strecke.

Charaktere: Hamid, Nura, show more Salman - die Protagonisten. Es wird viel über ihr Leben erzählt. Nach und nach entfaltet sich das Gesamtbild und man bekommt die Figuren etwas zu fassen. Doch konnte ich zu keiner eine Art Nähe spüren. Hamid war immer ein sehr arroganter, klischeebehafteter Typ. Aber auch seine leidgeplagte Ehefrau Nura nahm mich nicht für sich ein. Trotz ihres unschönen Lebens, bedauerte ich sie nicht, und fühlte auch nicht ihr Glück als Salman zu ihrem Geliebten geworden ist. Salman nahm ich als ziemlich blass wahr. Zudem gibt es zahlreiche Nebencharaktere, die den Roman vervollständigen, ihn aber auch manchmal unnötig aufblähen.

Spannung: In diesem Roman ist der Titel irreführend und sehr schlecht gewählt. Ich wartete auf ein spezielles Geheimnis, das sich aufzudecken lohnt. Darauf baute sich meine Spannung auf. Nachdem es aber kein Geheimnis in dieser Form gab, quälte ich mich immer wieder durch viele Längen durch die Geschichte.

Schreibstil: Der Autor ist sich in seiner Erzähl- und Schreibweise treu, die für den Leser Wiedererkennungswert hat. Hier hat mich aber gestört, dass es zum Ende noch einen zweiten Teil gab, der, für einen schönen Lesefluss, in den großen ersten Hauptteil hätte eingewebt werden sollen. So fühlte sich das Ganze für mich etwas zerpflückt an.

Ende: Zum Schluss ist alles klar und keine Fragen bleiben offen. Viele Geschichten, die das große Ganze bilden, wurden auserzählt. Aber so richtig begeistern konnte mich dieser Roman nicht. Er war gut aber es reichte nicht zu einer herausragenden Geschichte, wie ich sie bei "Sophia oder der Anfang aller Geschichten" oder auch bei "Die dunkle Seite der Liebe" vorgefunden hatte. Der Fokus auf die arabische Schrift und ihre Entwicklung und die Kalligraphie war mir zu unausgewogen. Insbesondere deshalb, da ich darauf in dieser Art, durch Titel und Klappentext, nicht gefasst / vorbereitet war.

Zugabe: Am Ende des Buches gibt es eine tolle Zugabe über die islamische Kalligraphie und ihre Kunstwerke, die islamische Schrift und das arabische Alphabet. Da ich die arabische Schrift liebe, sie wunderschön finde und sie gerne schreibe und zu optimieren versuche, ist das ein großes Highlight für mich. Aber ich dachte nicht, dass das mitunter das eigentliche Thema des Buches ist.

Fazit: Ein typischer und ausschweifender arabischer Roman mit Themenschwerpunkten, die damals wie auch heute noch, in der arabischen Welt aktuell sind. Zu viele Geschichten in der Geschichte haben hier den Roman aufgebauscht. Ganz nett, doch Schami kann es besser. show less

Una novela para disfrutar de la caligrafía árabe, que tiene el mismo innegable atractivo, por ejemplo, que la china, la japonesa o la hindi, y que sirve de base para el desarrollo de la trama en el Damasco de los años 50, cercana todavía la independencia de Siria (de Francia, en 1944).

Es una novela muy entretenida, muy bien escrita, seductora, en la que con el hilo conductor del calígrafo, Hamid Farsi, se mezclan diversos personajes y modos de entender el mundo: el islamismo, el judío (en menor medida) y el cristiano. En la que se denuncia la intransigencia de los fanáticos integristas árabes. En la que conocemos la sociedad árabe y las relaciones hombre-mujer en ese contexto. También es una novela de amor. Hay un completo show more comentario en el blog «La librería de Javier», http://www.lalibreriadejavier.com/?p=3893, y con el que estoy de acuerdo casi en su totalidad.

Por otro lado, es un libro que tiene su parte murciana. Una cita (p. 15) de Ibn Arabí abre la primera parte de la narración, al fin y al cabo es considerado uno de los poetas árabes del amor; en las páginas 383 y 390 se le menciona en el desarrollo de la narración.

Rafik Schami es considerado un sólido escritor contemporáneo alemán de origen sirio, que se considera incapaz de escribir situando la acción en Alemania, pero no en la ciudad en la que pasó su niñez.

--
Schami, Rafik (1946-). El secreto del calígrafo / Rafik Schami ; traducción del alemán de Carlos Fortea. -- 1ª ed. -- Barcelona : Salamandra, 2009. -- 412 p. ; 23 cm. -- (Narrativa). -- ISBN 978-84-9838-244-0

I. Fortea, Carlos, trad. II. Título. III. Serie
821.112.2-31"19" show less

Lees over het wel en wee van de Damaszener burgers. Dit is een erg goed geschreven soap van een hoog gehalte. Ik heb het boek gelezen in Duits.