Maarten Doorman
Author of Filosofen van deze tijd
About the Author
Maarten Doorman is an associate professor of philosophy at the University of Maastricht and a professor of literary criticism at the University of Amsterdam.
Works by Maarten Doorman
Associated Works
De Nederlandse poëzie van de negentiende en twintigste eeuw in duizend en enige gedichten (1979) — Contributor, some editions — 208 copies, 1 review
Tagged
Common Knowledge
- Legal name
- Doorman, Ferdinand Maarten
- Birthdate
- 1957-06-09
- Gender
- male
- Nationality
- Netherlands
- Birthplace
- Meppel, Drenthe, Nederland
- Associated Place (for map)
- Netherlands
Members
Reviews
Maarten Doorman is filosoof, schrijver en dichter. Hij vond het in 2007 hoog tijd om een boek uit te brengen over Paralipomena en daar had hij groot gelijk in. Wellicht weet u het, maar paralipomena zijn zaken waar u aan voorbijgaat of die u überhaupt weglaat. Doorman staat wel stil bij die zaken; iemand moet het doen.
U bent nu nieuwsgierig geworden, want waar gaat het dan over? U ging er immers aan voorbij. Welnu, u denkt niet te vaak na over de overeenkomst tussen Mozart en Lou Reed. Ook show more niet over het ornament als misdaad en u staat zelden stil bij de romantische orde van het landschap, bij de verbeelding van de glimlach of bij Dostojevski’s opdringerigheid. Doorman doet dit wel en schrijft zo 28 opstellen over kunst, literatuur en filosofie. Dat doet hij met enige eruditie en onderkoelde humor die mij zeer bevalt.
Doorman begint als filosoof over collega Diderot, die niet mals is over het Nederlandse volk. Hij schakelt naadloos over naar Wittgenstein, ook een grootheid in zijn vak én naar twee andere giganten, Mozart en Lou Reed. De overeenkomst tussen die twee laatsten? Ze hebben valse muziek geschreven. Vol huicheling en daarom raakt het. Vreemd? Gaat u het maar lezen.
Doorman schrijft boeiende stukken, over Robinson Crusoe die in een paar jaar de gehele menselijke beschaving doorloopt. Beschaving die ogenschijnlijk ver te zoeken is in de schokkende foto van een gevangene uit een concentratiekamp waarin fotograaf Alessandro Mendini zichzelf gemonteerd heeft, liggend tegen de ongelukkige. Het zorgt wel voor een goed verhaal over de interpretatie van fotografie.
Doorman maakt mij benieuwd naar de geschriften van Laurence Stern en doet mij glimlachen als het gaat over ornamenten als misdaad. Ornamenten in de brede zin van het woord, dus ter opleuking of nog erger, ter infantilisering. Toevoegingen die appelleren aan kinderdromen en verlangens van adolescenten. Uw buurman die een spoiler op zijn brullende Opel Manta zet en denkt in een racewagen te zitten dus.
De redenaties van Doorman zijn goed te volgen en daarom kijken wij niet op van een vergelijking van het proces van Michael Jackson met Hamlet van Shakespeare. Ook het meesterwerk Bint van Bordewijk als nietzscheaans boek snijdt ineens hout. Dit gaat over de canon en de kritiek op dat fenomeen.
Doorman blijft dicht bij zijn stiel en schrijft over het samensmelten van filosofie en poëzie. Dat is niet altijd goed nieuws, want het zorgt voor clichés en filosofische open deuren. Poëzie, anders dan filosofie, beweert geen dingen maar toont ze en zo zijn er nog wat obstakels. Doorman somt ze voor u op.
Vermakelijk is ook het stuk over straatnamen. Die worden, naarmate het land volgebouwd wordt, steeds avontuurlijker;
Welke controleur of agent kan zijn handen nog thuishouden als je hem vertelt dat je aan de Onbekende Gracht woont of op Teut? Ze mogen niet slaan, maar we moeten niet het onmogelijke van ze verwachten.
De verbeelding van de glimlach vind ik misschien wel het mooiste verhaal in de bundel. Dat Don Quichot hierin figureert zal niet verbazen, daarin speelt verbeelding de hoofdrol. Nog mooier vind ik Dante, die in de tweede kring van de hel Francesca da Polenta en haar Paolo tegenkomt. Zij kusten elkaar na het lezen van Lancelot, die hetzelfde deed bij koningin Ginevra. Francesca en Paolo waren hiermee overspelig en hun verbeelding deed hen in de hel belanden.
Net zo boeiend is de romantische orde in het landschap. U herkent het vast wel;
Zoals onze ogen de meeste woorden in een krantenbericht wel herkennen en niet lezen, zo zien wij het romantische landschap als ervaringsvorm aan ons voorbijtrekken, meest onbewust. Dravende paarden, een molen, nevelslierten over de velden, een besneeuwd bos, boeren aan het werk op Gods akker, kraaien in een boom, een waterval, het huisje aan een herfstige bosrand, uiterwaarden. En dan natuurlijk the light of setting suns, zonsondergangen waardoor we geroerd worden terwijl hun licht zich tegelijk vermengd met het schaamrood op onze kaken vanwege het cliché…
Ik schreef er hier al eens over, beekjes kunnen mij niet genoeg murmelen en het uitspansel niet purper genoeg zijn; ik ben er niet ongevoelig voor.
Dat ben ik dus ook niet voor de geschriften van Maarten Doorman. Ze doen je net weer even anders naar zaken kijken waar ik toch al aan voorbij ging. show less
U bent nu nieuwsgierig geworden, want waar gaat het dan over? U ging er immers aan voorbij. Welnu, u denkt niet te vaak na over de overeenkomst tussen Mozart en Lou Reed. Ook show more niet over het ornament als misdaad en u staat zelden stil bij de romantische orde van het landschap, bij de verbeelding van de glimlach of bij Dostojevski’s opdringerigheid. Doorman doet dit wel en schrijft zo 28 opstellen over kunst, literatuur en filosofie. Dat doet hij met enige eruditie en onderkoelde humor die mij zeer bevalt.
Doorman begint als filosoof over collega Diderot, die niet mals is over het Nederlandse volk. Hij schakelt naadloos over naar Wittgenstein, ook een grootheid in zijn vak én naar twee andere giganten, Mozart en Lou Reed. De overeenkomst tussen die twee laatsten? Ze hebben valse muziek geschreven. Vol huicheling en daarom raakt het. Vreemd? Gaat u het maar lezen.
Doorman schrijft boeiende stukken, over Robinson Crusoe die in een paar jaar de gehele menselijke beschaving doorloopt. Beschaving die ogenschijnlijk ver te zoeken is in de schokkende foto van een gevangene uit een concentratiekamp waarin fotograaf Alessandro Mendini zichzelf gemonteerd heeft, liggend tegen de ongelukkige. Het zorgt wel voor een goed verhaal over de interpretatie van fotografie.
Doorman maakt mij benieuwd naar de geschriften van Laurence Stern en doet mij glimlachen als het gaat over ornamenten als misdaad. Ornamenten in de brede zin van het woord, dus ter opleuking of nog erger, ter infantilisering. Toevoegingen die appelleren aan kinderdromen en verlangens van adolescenten. Uw buurman die een spoiler op zijn brullende Opel Manta zet en denkt in een racewagen te zitten dus.
De redenaties van Doorman zijn goed te volgen en daarom kijken wij niet op van een vergelijking van het proces van Michael Jackson met Hamlet van Shakespeare. Ook het meesterwerk Bint van Bordewijk als nietzscheaans boek snijdt ineens hout. Dit gaat over de canon en de kritiek op dat fenomeen.
Doorman blijft dicht bij zijn stiel en schrijft over het samensmelten van filosofie en poëzie. Dat is niet altijd goed nieuws, want het zorgt voor clichés en filosofische open deuren. Poëzie, anders dan filosofie, beweert geen dingen maar toont ze en zo zijn er nog wat obstakels. Doorman somt ze voor u op.
Vermakelijk is ook het stuk over straatnamen. Die worden, naarmate het land volgebouwd wordt, steeds avontuurlijker;
Welke controleur of agent kan zijn handen nog thuishouden als je hem vertelt dat je aan de Onbekende Gracht woont of op Teut? Ze mogen niet slaan, maar we moeten niet het onmogelijke van ze verwachten.
De verbeelding van de glimlach vind ik misschien wel het mooiste verhaal in de bundel. Dat Don Quichot hierin figureert zal niet verbazen, daarin speelt verbeelding de hoofdrol. Nog mooier vind ik Dante, die in de tweede kring van de hel Francesca da Polenta en haar Paolo tegenkomt. Zij kusten elkaar na het lezen van Lancelot, die hetzelfde deed bij koningin Ginevra. Francesca en Paolo waren hiermee overspelig en hun verbeelding deed hen in de hel belanden.
Net zo boeiend is de romantische orde in het landschap. U herkent het vast wel;
Zoals onze ogen de meeste woorden in een krantenbericht wel herkennen en niet lezen, zo zien wij het romantische landschap als ervaringsvorm aan ons voorbijtrekken, meest onbewust. Dravende paarden, een molen, nevelslierten over de velden, een besneeuwd bos, boeren aan het werk op Gods akker, kraaien in een boom, een waterval, het huisje aan een herfstige bosrand, uiterwaarden. En dan natuurlijk the light of setting suns, zonsondergangen waardoor we geroerd worden terwijl hun licht zich tegelijk vermengd met het schaamrood op onze kaken vanwege het cliché…
Ik schreef er hier al eens over, beekjes kunnen mij niet genoeg murmelen en het uitspansel niet purper genoeg zijn; ik ben er niet ongevoelig voor.
Dat ben ik dus ook niet voor de geschriften van Maarten Doorman. Ze doen je net weer even anders naar zaken kijken waar ik toch al aan voorbij ging. show less
Cultuurfilosofisch epos over de romantiek die nog altijd bij het tossen der tijd de strijd lijkt te winnen van de Verlichting of andere bewegingen, stromingen, die het uitdiepen niet waard zijn daar het toch al bedwongen is door de romance. Voor mij als leek was de interpunctie, en dan met name in het gebruik van komma's, een beetje gebrekkig wat de vloeiendheid beïnvloedde. Dit neemt niet af van de kwaliteit, maar ik moest er mijn hoofd een beetje bijhouden aan het begin. Dat was het ook show more wel waard, want de eerste hoofdstukken zijn mijns inziens de betere, met genoeg reflectie en vergelijking, die het boek een authenticiteit verleent. Zo waren hoofdstuk 1-3 wel de vier sterren waard, en 4-7 drie sterren. Hoofdstuk 8 zit daar dan weer in het midden gepositioneerd. Aardig wat noten, zo'n 371 in totaal, met daartussen nog redelijk wat recentere studies uit de jaren 90, het decennium vóór de publicatiedatum van het boek. Dat aantal wordt ook snel bereikt door het Personenregister. Niet dat dat zoveel boeit, maar vinden cultuurfilosofen wel leuk altijd, kijk hoeveel ik lees. Wat een venijn ineens. Maarten Doorman kende ik niet toen ik dit boek uit de bieb leende, totdat ik me realiseerde dat dit de Maarten Doorman van Zeeman met boeken was. Ach, dan ken ik 'm wel. Hij volgt een heldere lijn van explicatie, die voor Nederlandse begrippen, ook bij andere onderwerpen zou willen lezen, maar nee, meneer zelf is wel héél gespecialiseerd als het gaat om de romantiek. Niet dat daar iets mis mee is. Heeft blijkbaar 10 jaar na publicatie van De romantische orde een boek met dezelfde strekking van een nawoord voorzien. Die maar eens grasduinen. Valt het niet op dat de 'slechte' reviews gemiddeld gezien een stuk ouder zijn? Zou het komen door een minder kritische houding van reviewers? Wie weet. Algoeds.
Geleend uit Bibliotheek Eemhuis
1e etage Paars Geschiedenis 905.2 DOOR show less
Geleend uit Bibliotheek Eemhuis
1e etage Paars Geschiedenis 905.2 DOOR show less
Light reading, but in all its modisty it has a good aftertaste when Doorman argues for a return to the concept of Progress as a directive to work on quality. It is a philosphical arguement though and would have to be supplemented with a sociological analysis on feasability and a programm for reform.
Nou, de ondertitel zegt het al: dit zijn opstellen over kunst, filosofie en literatuur. Kan ik er nog meer over zeggen? Ja, natuurlijk. De auteur is filosoof, criticus en dichter en dus uitstekend gekwalificeerd om dergelijke opstellen te schrijven, hij schrijft plezierig en de ideeën zijn soms enigszins tegendraads.De opstellen over filosofie zijn voor mij als leek niet al gemakkelijk te volgen (ik weet zo goed als niets van Nietzsche) en die over Nederlandse schrijvers die ik amper heb show more gelezen zijn voor mij niet zo relevant. Maar de essays over kunst en literatuur in het algemeen vond ik zonder meer zeer interessant.
Al op pagina 8 kwam ik een prikkelend citaat tegen:
Dit is dus, niet voor niks meteen aan het begin, een soort manifest van wat de schrijver voorstaat met deze bundel. Hij komt daar in een verhandeling over kunst in zekere zin op terug:
Mooi gezegd. Ik heb zoiets wel eens uit proberen te leggen aan iemand die vond dat Hollywoodfilms kunst zijn omdat ze zo vakkundig gemaakt worden en er zoveel mensen aan werken, maar ik slaagde er niet in hem destijds van het verschil tussen gelaagde kunst en geslaagd amusement te doordringen. Misschien dat ik hem dit opstel eens moet laten lezen.
Doorman heeft een paar stokpaardjes die ook wel een beetje de mijne zijn. Bijvoorbeeld dat we nog steeds gevangen zitten in allerlei clichébeelden uit de Romantiek (de late achttiende en vroege negentiende eeuw) en met name het kitscherige ophemelen van "authenticiteit" in een wat langer stuk over Adolf Loos.
In deze zelfde geest wordt tegenwoordig zelfs iemand als André Hazes, niet meer dan een zanger van afgrijselijke liedjes die zich heeft doodgezopen, als authentiek en dus als geweldig gezien. ("Hij was zo authentiek"). Brr.
In één van de laatste opstellen komen we weer terug bij de dubbelzinnigheid van de kunst, alleen nu in een iets andere context:
Het allerlaatste opstel, bedoeld als een speels stukje over schrijvers blok, detoneert een beetje door zijn flauwigheid, maar de rest van deze bundel is aanbevolen leeskost voor iedereen die geïnteresseerd is in kunst, filosofie en literatuur.En je hoeft het niet overal mee eens te zijn, als het je maar aan het denken zet.
http://annavangelderen.blogpsot.com show less
Al op pagina 8 kwam ik een prikkelend citaat tegen:
Een essayist is iemand die je dingen vertelt die je niet hoeft te slikken. Hij lokt je een dwingend betoog in om je ruimte te geven. Daar is distantie voor nodig, en daarom is een goede essayist alleen serieus zolang je het als lezer niet zeker weet. Het komt altijd aan op stijl.
Dit is dus, niet voor niks meteen aan het begin, een soort manifest van wat de schrijver voorstaat met deze bundel. Hij komt daar in een verhandeling over kunst in zekere zin op terug:
Het gaat in de kunst altijd om dubbelzinnigheid. Er staat niet wat er staat, je ziet niet wat je ziet, je hoort meer dan wat je hoort en niet elke keer hetzelfde. Elk kunstwerk biedt zich aan voor interpretatie, en die is nooit definitief omdat het kunstwerk nieuwe interpretaties niet uitsluit. (p. 28)
Mooi gezegd. Ik heb zoiets wel eens uit proberen te leggen aan iemand die vond dat Hollywoodfilms kunst zijn omdat ze zo vakkundig gemaakt worden en er zoveel mensen aan werken, maar ik slaagde er niet in hem destijds van het verschil tussen gelaagde kunst en geslaagd amusement te doordringen. Misschien dat ik hem dit opstel eens moet laten lezen.
Doorman heeft een paar stokpaardjes die ook wel een beetje de mijne zijn. Bijvoorbeeld dat we nog steeds gevangen zitten in allerlei clichébeelden uit de Romantiek (de late achttiende en vroege negentiende eeuw) en met name het kitscherige ophemelen van "authenticiteit" in een wat langer stuk over Adolf Loos.
Want wat is die authenticiteit? Het verwijst naar aansluiting bij de natuur, naar het verlangen naar echtheid, een virus dat ons sinds Rouseau niet meer heeft verlaten. Het verwijst naar de traditie, naar het ideaal van 'eerlijk handwerk' en 'natuurlijke' materialen, naar een reeks romantische noties die je net zo goed het toppunt van kunstmatigheid kunt noemen. De natuur is een mythe, een romantische uitvinding. En is het verleden niet juist per definitie voorbij? (p. 89)
In deze zelfde geest wordt tegenwoordig zelfs iemand als André Hazes, niet meer dan een zanger van afgrijselijke liedjes die zich heeft doodgezopen, als authentiek en dus als geweldig gezien. ("Hij was zo authentiek"). Brr.
In één van de laatste opstellen komen we weer terug bij de dubbelzinnigheid van de kunst, alleen nu in een iets andere context:
Theater- en concertbezoek heeft nog altijd religieuze trekken, en zowel religie als kunst laat ons iets geloven waarvoor geen goede redenen zijn. Alleen is de inhoud van het naar voren gebrachte in de kunst altijd dubbelzinnig, en verrassend en meestal ook onbehaaglijk, wat het van de religieuze ervaring onderscheidt. Religie biedt zekerheid en bevestiging, kunsten geven hooguit het voordeel van de twijfel. (p. 227)
Het allerlaatste opstel, bedoeld als een speels stukje over schrijvers blok, detoneert een beetje door zijn flauwigheid, maar de rest van deze bundel is aanbevolen leeskost voor iedereen die geïnteresseerd is in kunst, filosofie en literatuur.En je hoeft het niet overal mee eens te zijn, als het je maar aan het denken zet.
http://annavangelderen.blogpsot.com show less
Awards
You May Also Like
Associated Authors
Statistics
- Works
- 27
- Also by
- 2
- Members
- 240
- Popularity
- #94,568
- Rating
- 3.5
- Reviews
- 5
- ISBNs
- 44
- Languages
- 1