Auke Hulst

In early 2017, in the run-up to a Dutch general election in which it was feared that Geert Wilders would end up in power, Auke Hulst recruited twenty-three fellow writers who shared his anger and frustration with the way things were going in the world to contribute to this short story collection inspired by the title of Robert A. Heinlein's 1940 story "If this goes on..." The idea was to demonstrate how engaged literature can still contribute to political debate in the 21st century. show more

Obviously, it was a rush job, and many of the contributors didn't get much further than rehashing the ideas of all the over-familiar giants of dystopian fiction, usually with a Wilders-like figure pasted-in over the picture of Stalin, and Muslims or Moroccans standing in for Jews. The general theme seems to be "something bad is happening and there's nothing we can do about it" — a position depressingly summed up in Wytske Versteeg's "Ervaringsmachine", in which the narrator's diagnosis with a progressive, incurable disease parallels the collapse of liberal democratic values around him. Only a few of these dystopias really seemed to do something original: Mohammed Benzakour's deceptively simple Panchatantra-style animal fable "De knorrige koningin" is one that will certainly stick in my mind. Jamal Ouariachi's story, in which the narrator goes to Casablanca to report on the Eichmann-style trial of a fallen ex-dictator with more than a passing resemblance to Wilders, also struck me as an interesting shift of viewpoint.

A few stories struck out in different directions: Frank Westerman's "Animal farm 2.0" sounded as though it was going to be another animal fable, but it turns out to be about the way that the discourse of ecology and zoology, with their emphasis on restoring "unspoilt" environments, rooting out invasive species and back-breeding "pure" lost species, actually propagates ideas that originated under the Third Reich (Hitler would have loved the idea that wolves were returning to Western Europe) and provides a hidden ideological foothold for racist ideas that we otherwise wouldn't feel comfortable expressing. Alma Mathijsen also forces us to stop and think by imagining "a world without men" in which it is women who are the ones exercising fascist power, and men, apart from the occasional specimen retained as a captive sperm donor, are rooted out from their hiding places and mercilessly eliminated. show less

Auke Hulst zit niet stil. Hij heeft al acht romans op zijn naam staan, een aantal non-fictie boeken en verhalenbundels en daarnaast is hij muzikant met acht uitgebrachte albums. En nu is er dan zijn negende, en nu historische, roman Tandenjager.

Ik lees nogal eens wat historische boeken maar het beroep van tandenjager was ik nog niet tegengekomen. Vos Jacobsz is er echter één. Hij struint de slagvelden van de Napoleontische oorlogen af, op zoek naar de gave tanden der gevallenen. Daar show more kunnen weer kunstgebitten van gemaakt worden en zo scharrelt hij de kost bij elkaar.

Hij komt een dode jongeling tegen met een uitzonderlijk mooi gebit en dat bestemt hij voor zichzelf. Zijn eigen gebit is danig vergeeld en brokkelt aan alle kanten af. Hij vindt brieven op het lichaam van de dode man en die leiden hem naar een markiezin met een al even opmerkelijk gebit. Scherpe tanden in de hoeken en wellicht voelt u dan waar dit naar toe gaat.

Bent u geen liefhebber van gothic, laat u zich dan toch niet tegenhouden dit boek te gaan lezen. Het is de moeite waard namelijk. Vos en de markiezin (zeg maar Margaux) ontmoeten elkaar en hij valt als een blok voor haar.

Vervolgens ontvouwt zich een prachtig verhaal, waarin we beurtelings naar het verleden reizen naar de jeugd van Vos, maar ook weer naar het heden van toen, waarin het verhaal tussen Vos en Margaux zicht afspeelt. Daartussen weeft de auteur intermezzo’s, zoals de briefwisseling van de dode jongeling die we inmiddels als Amadeo kennen, met Margaux. Dit alles wordt opgeschreven in een stijl die mij erg aanspreekt. Ik wordt gegrepen door frasen als;

Zijn moeder was gek geweest, vast, maar wat is waanzin feitelijk? Onafhankelijkheid. Een melodie in een andere toonsoort dan die waarin het orkest speelt.

Of, wanneer wij op het slagveld verkeren;

De man is doende zijn eigen graf uit de huid van de wereld te happen – de veldwachterssnor heeft modder opgekwast.

Of, wanneer hij bij het graf van zijn lichtzinnige moeder staat;

Vlakbij stikt een spotvogel zowat in zijn hoon.

Waar ik in romans de sfeertekening wel eens mis; niet hier. Hulst maakt Londen zowat tastbaar in zijn beschrijvingen als Vos zich door de stad beweegt om zijn tanden te gaan verkopen. Dat geldt ook voor Amsterdam aan het IJ, waar Vos een grachtenpand betrekt om dicht bij Margaux te zijn.

We gaan natuurlijk niet teveel weggeven, maar Vos drijft het allemaal een beetje teveel op de spits. Hij overschat zijn mogelijkheden en wordt gedwongen te vluchten. Hij wil niet, want is verknocht aan Margaux, maar zij zet hem op de boot naar een plantage in Suriname waar zij eigenaar van is.

Dat geeft het verhaal weer een heel andere wending. Hij moet zich er koest houden want door zijn misstap wordt er jacht op hem gemaakt, zelfs vanuit het verre Europa. Toch vind hij ook daar geen rust, hij moet de jungle in.

Even later zijn we in het New York van de jaren zestig, waar zich een vrouw door de menigte beweegt die we eerder in het boek zijn tegengekomen. Hoe dat kan? U heeft vast een idee maar gaat u het vooral lezen.

Hulst heeft een rijk boek geschreven. Armoede, bedrog, oorlog, het bloed vloeit, maar nergens ter sensatie. U mag even opzij kijken als de tandenjager aan het werk is, of als u een tikje preuts bent want de erotiek en de lust worden niet geschuwd. Voeg daarbij een stukje gothic en een keur aan historische feiten, zoals de gebitsbehandeling van Lodewijk XIV waarover ik hier al eens schreef, of de frenologie en schedelmetingen waarover ik hier schreef en u begrijpt dat ik mij prima thuis voel in dit boek.

Daarbij komt dat de afwisseling tussen heden en verleden en in de ingelaste intermezzo’s voor de nodige afwisseling zorgen. Ik kon het boek maar moeilijk wegleggen. show less

...In the end, Slaap zacht Johnny Idaho is a very well written novel but also a very depressing read. Not just because of the miserable lives of the characters but also because the near future setting is so frighteningly plausible. While Hulst's corporate dystopia might not be the most original, the execution is very good indeed. Of course it is too 'literate' to market as science fiction and probably too genre to do well among the more science-fiction-can't-be-literature crowd. If you show more consider yourself not to be stuck on either side of the genre/ literature divide you could do worse than try this novel though. I was a bit doubtful when I picked it up, but it turned out to be well worth the read.

Full Random Comments review show less

Auke Hulst is zonder twijfel een kundig schrijver, dat toont hij absoluut in deze lijvige roman. Oppervlakkig gezien zou je dit verhaal kunnen bestempelen als dystopische science-fiction: het speelt zich af in 2032 binnen de ‘Stad’, waarmee duidelijk de huidige Randstad wordt bedoeld, met een streng controlerende overheid en restricties op verplaatsingen naar het buitengebied, dat ontvolkt is en volledig in verval als gevolg van aardbevingen. Maar dit is in de eerste plaats toch een show more psychologische roman. Hulst voert zichzelf op als een schrijver die getraumatiseerd is door de afgesprongen relatie met zijn vriendin Mila, en vooral door de abortus die Mila heeft laten uitvoeren.
Enkele jaren later koopt hij in de plaats via een Japanse firma een robot-meisje, Robbie, dat ‘gekweekt’ is met dna van de geaborteerde baby, en dat nu effectief functioneert als de dochter die hij nooit had. De interactie tussen vader Auke en surrogaatdochter Robbie is best interessant en soms zelfs vermakelijk. Maar Hulst verliest zich echt in oneindig gelamenteer en geneuzel over zijn verbroken relatie en het gemis van de geaborteerde baby. Uiteraard is zo’n trauma best begrijpelijk en niet te onderschatten, maar na tientallen pagina’s neurotisch gezeur, begon het wel op mijn zenuwen te werken.
Ongeveer een derde in het boek verrast Hulst dan wel even door een roman in een roman aan te bieden, het verhaal dat romanpersonage Hulst aan het schrijven is over een afgesprongen, intense relatie tussen een koppel, inclusief geaborteerd kind. Je raadt het al, dit is een vorm van therapeutisch schrijven die in het begin wel aardig is, maar opnieuw verzandt in zwelgend zelfmedelijden. Op het moment dat schrijver Hulst het personage Hulst dan vervolgens een tijdssprong laat maken, met de bedoeling wat verkeerd gegaan is recht te zetten, hield ik het voor bekeken. Ik ben dus maar halfweg geraakt, al waren we toen al 300 bladzijden ver. Zoals gezegd, Auke Hulst kan zeker schrijven, en heeft ook wel wat te vertellen, zowel pychologisch als filosofisch (over de relatie tussen mens en robot bijvoorbeeld), maar in dit geval heeft hij het echt te ver gedreven. show less