Alfred Birney

Uitgeleend Roxana Panescu juni 23

Uitgeleend Delia Grosu april 2022

Dit boek begon best aardig, met hoofdstukken in een heel gevarieerde stijl die pas geleidelijk duidelijk maken waarover het gaat: de worsteling van een zoon met zijn Indonesische vader die hem, zijn tweelingbroer en zijn Nederlandse moeder terroriseerde tijdens zijn jeugd in Den Haag en die zelf blijkbaar een behoorlijk bloedig verleden had in de de Tweede Wereldoorlog en de jaren onmiddellijk daarna in Indonesië zelf. Via eigen herinneringen van die zoon, gesprekken met zijn moeder en show more flarden uit de uitgetikte memoires van de vader zelf, bouwt de auteur een dynamisch en redelijk intrigerend verhaal uit. Maar dan, vanaf het derde hoofdstuk, valt die dynamiek bijna helemaal weg: we krijgen lange en vooral saaie stukken waarin de auteur vertelt over zijn moeilijke jeugd in Nederland, en zeer lange stukken uit de memoires van de vader. Vooral die laatste zijn literair benedenmaats (puur een droge toen-en-toen-en-toen-beschrijving), en bovendien bijna ondragelijk door de rauwe opsomming van de wreedaardigheden die die vader en enkele kompanen gepleegd hebben, eerst tegen Japanners, later tegen Indonesische nationalisten en al wie met hen samenspande. Bovendien wordt ook nooit duidelijk gemaakt waar die Oranjegezindheid van de monsterlijke vader vandaan komt.
Het laatste hoofdstuk is dan weer wat interessanter omdat het de echtheid van die memoires (is het allemaal wel waar wat de vader beschrijft?) thematiseert (tot en met in chat-gesprekken met zijn tweelingbroer), en omdat de auteur (één van de zonen dus) mijmert over de trauma’s van die periode doorwerkten in het latere leven van de vader en zelfs in zijn eigen leven. Zonder twijfel zijn zowel de problematiek van de eigen identiteit als het omstreden Nederlandse koloniale verleden de elementen die deze roman kruiden. Maar het meer dan 200 bladzijden lange middenstuk is van zo’n laag literair niveau dat ik het toch maar 2 sterren waard acht. Dat dit boek in 2017 de Libris Literatuurprijs in de wacht sleepte, kan ik alleen maar verklaren door het politiek correcte schaamtegevoel van de Nederlanders ten aanzien van hun koloniale verleden. show less

In een septemberdag in 2018 tot blz. 92 gelezen, zoveel informatie dat ik twijfelde tussen overnieuw beginnen of het laten rusten. En daar stond dit boek met die witzwarte rug maar hinderlijk in de huiskamer.

Ongeveer een maand geleden maar weer eens begonnen, hier en daar teruggebladerd, en ja hoor deel I uit. Toen ik eenmaal aan deel II begon liet het boek me niet meer los. Herhalingen en het storende niet weten of de tweede ik persoon nu Alan was, of Philip. Het is Alan. Maar los daarvan, show more het leest dan als een trein. Het boek blijft tot het einde boeien. Daarna weer opnieuw gaan lezen en dan zie je wat een mooie samenvatting op de 1e bladzijden staat. Nou begint een herwaardering en ga ik parallellen zien. Is er een overeenkomst tussen het kamerolifantje en Droogstoppel in Max Havelaar? Zijn er meer overeenkomsten? Zoals een gevonden manuscript dat in iemands handen komt. In elk geval speelt het ongeveer een eeuw later en wat zijn de omstandigheden veranderd! show less