Johannes van Dam (1946–2013)

Johannes van Dam (Amsterdam, 9 oktober 1946) is een Nederlands culinair journalist. Van Dam werd geboren als zoon van een Joodse fabrikant van plastic luierbroekjes. Toen hij zestien jaar was kreeg hij met zijn vader en zijn dertienjarig zusje een ongeluk. Hun auto moest uitwijken voor een fietser, raakte op de door vorst glad geworden weg in een slip, gleed het Pekelderdiep in en schoof onder het ijs. Johannes wist zijn zusje te redden maar zijn vader verdronk. Van Dam studeerde aan de Universiteit van Amsterdam; aanvankelijk medicijnen en vervolgens in navolging van zijn oudere broer Frits psychologie, maar brak beide studies voortijdig af. Hij was uitbater van studentensociëteit Olofspoort, barman, bottelaar, inpakker, bedrijfsleider van een bioscoop, boekverkoper, leerling-journalist, vertaler, en redactiesecretaris (Haagse Post). Hij verkocht kookboeken in zijn Amsterdamse Kookboekhandel, maar kreeg daar na zeven jaar genoeg van en besloot voortaan alleen nog over eten te schrijven, waarbij hij zijn winkelvoorraad gebruikte als basis voor zijn bibliotheek. Zijn restaurantrecensies en stukjes over eten verschenen aanvankelijk in Elsevier, en vanaf 1991 in Het Parool en De Morgen. Op 17 november 2005 presenteerde hij De Dikke Van Dam, een boek van 735 pagina's over eten dat gebaseerd is op zijn artikelen. Zijn gastronomische bibliotheek van 60,000 titels heeft hij ondergebracht in de Stichting Gastronomische Bibliotheek (SGB) die hij samen met culinair historicus Joop Witteveen heeft opgezet en waarvan hij voorzitter is. Zijn favoriete gerecht is aardappelpuree met rauwe andijvie (stamppot) en een gehaktbal. Hij geldt als autoriteit op het gebied van kroketten en is een liefhebber van de boerenkeuken en van de authentieke joodse keuken.
Zeven jaar exploiteerde hij De Kookboekhandel in Amsterdam en ontwikkelde zich verder in de journalistiek tot het soort specialist dat de Engelsen Food writer noemen. Hij is sinds jaren vast medewerker van Het Parool en Elsevier, schreef enige tijd voor De Morgen en publiceert ook elders over gastronomische onderwerpen. Zijn restaurantrecensies worden gevreten, geroemd en ook gevreesd.