Jan Kuitenbrouwer

It’s always fun to see someone ranting against the evils of modern times and the decline of good language use when those modern times have faded back into the distant past.

This book was all the rage when I first settled in the Netherlands in the late eighties. Kuitenbrouwer takes a swing at deformations of the Dutch language perpetrated by the Usual Suspects, which in his case are young people, yuppies (anyone remember them and the threat they once posed to our culture?), the “fast show more sector” (advertising, media, fashion, design), the “soft sector” (health and social care), and people involved in business, meetings, or computers (he takes exception to wording like “How does WordStar run under CP/M on this machine?”). Interesting that in the eighties Dutch politics was still considered far too boring for politicians to qualify for a chapter of their own.

He also looks at some of the classic mechanisms through which language picks up temporary or permanent changes: borrowing from English, French and German, which has always been a big thing in Dutch; slangy distortions of words or grammar; abbreviations; euphemism; new libraries of metaphors that turn into clichés — he especially picks out military and transport terms here. I was amused to see him pouring particular scorn on two very Dutch forms of this: the overuse of the verbs fietsen (to ride a bike) and sluizen (to pass a ship through a lock) in metaphorical senses. Something that intrigued me was his assertion that the common “German borrowing” Umfeld was actually a Dutch imagining of a German word that had never existed until the Dutch started using it. He doesn’t give any evidence for this, but it would be fun if it was true. A quick search didn’t tell me any more than that it only starts to appear in German corpora after 1975, so it’s certainly a recent invention, whether Dutch or German.

As you would expect, at least two-thirds of the modish language misuse Kuitenbrouwer takes exception to either never caught on in the first place or has gone the way it came, whilst much of the rest has quietly become assimilated into the mainstream. The end of civilisation as we know it is always a bit further away than we think (until it isn’t, obviously…). show less

Een succesvol politicus is een succesvol taalgebruiker. Hoe zit dat met de taal van Geert Wilders, die de PVV in een paar jaar tijd tot (virtueel) de grootste partij van Nederland praatte? Wat is zijn geheim? In De woorden van Wilders & hoe ze werken ontmoet de scherpste chroniqueur van ons Nederlands, Jan Kuitenbrouwer, de slimste taal-gebruiker van het Binnenhof. Kuitenbrouwer legt Wilders' taalgebruik onder de loep en komt tot frappante conclusies. Over 'haathutten', 'islamisering', show more 'Rabat aan de Rijn', 'Anatolisch korfballen' en het 'Kalifaat van de Multicul'. Waarom was de 'kopvoddentaks' toch niet zo'n goed idee? Is er een verband tussen Wilders' woorden en de retorica van het Derde Rijk? Is Wilders de Nederlandse Obama? En Saartje uit Swiebertje, wat heeft die ermee te maken? Op al die vragen geeft Jan Kuitenbrouwer in dit boek een even verhelderend als humoristisch antwoord. show less

Eind jaren tachtig sprak Sonja Barend op televisie met de vader van een verstandelijk gehandicapt kind. 'Het lijdt aan Downsyndroom,' zei Sonja keurig. 'Ach Sonja, zeg toch gewoon het is een mongooltje,' zei de vader. Onlangs sprak Sonja met de moeder van een verstandelijk gehandicapt kind. 'Het is een mongooltje,' zei Sonja. 'Pardon, het lijdt aan Downsyndroom,' zei de moeder gepikeerd. Sonja had Iets Verkeerds gezegd. Hoe kun je zoiets voorkomen? Wat zijn op dit moment de do's en don'ts show more van het publieke debat in Nederland? Welke opvattingen zijn 'correct', en welke 'incorrect'? En welk taalgebruik? Waarom is een 'mooie meid' seksistisch en een 'lieftallig schepsel' niet? Als het dier gelijk is aan de mens, waarom mag het dier dan jagen en de mens niet? Waarom is Mohammed Rabbae 'zwart' en Clarence Seedorf 'wit'? Beschreef Kuitenbrouwer in Turbotaal hoe je op dat moment behoorde te spreken en in Lijfstijl hoe Ie je moest gedragen, in Heb ik iets verkeerds gezegd? onderzoekt hij hoe je anno nu geacht wordt te denken. show less

Turbotaal omvat veel soorten van taal. Beter gezegd, het is de taal die de mensen op dit moment spreken. Dokters die overdrijven met het gebruiken van Latijnse woorden, het gebrabbel van ambtenaren, … Maar vaak is het gewoon de jongerentaal. De verbastering van het AN of gewoon uitdrukkingen in plaats van een woord. Het zijn meestal samenstellingen of metaforen, soms is de betekenis meteen duidelijk, maar soms slaat het ook helemaal nergens op en dan moet je online speciale woordenboeken show more raadplegen show less