Edward De Maesschalck
Author of De graven van Vlaanderen 861-1384
About the Author
Works by Edward De Maesschalck
Oranje tegen Spanje eenheid en scheiding van de Nederlanden onder de Habsburgers : 1500-1648 (2015) 24 copies, 2 reviews
Het strijdtoneel van Europa (1648-1815): De Zuidelijke Nederlanden onder Spaans, Oostenrijks en Frans bewind (2019) 13 copies
Leuven en zijn colleges trefpunt van intellectueel leven in de Nederlanden (1425-1797) (2021) 5 copies
150 jaar Belgen 3 copies
17 oktober 1825: Opening Filosofisch College Leuven — Author — 1 copy
KONING LEOPOLD II 1 copy
KONING LEOPOLD I 1 copy
150 jaar Belgen 1 copy
Tagged
Common Knowledge
- Birthdate
- 1946-11-16
- Gender
- male
- Short biography
- Edward de Maesschalck (Leuven, 1946) studeerde geschiedenis in Leuven en Parijs en behaalde een doctoraat Wijsbegeerte en Letteren in 1977. Tot 1979 was hij assistent aan de K.U. Leuven, daarna werd hij programmamaker voor de Openbare Omroep. In 1996 werd hij programma-adviseur voor TV2, later Canvas. Zijn belangstelling blijft daarbij steeds uitgaan naar historische programma’s, zowel documentaires (‘Histories’, ‘Het Derde Oog’) als historische fictie.
Als auteur schreef hij heel wat historische boeken over o.a. de geschiedenis van België, de Bond van grote en jonge gezinnen, het Davidsfonds en ook een roman over de laatste levensjaren van zijn overleden vrouw (Sterven is een kunst).
In 2003 verscheen eveneens bij Davidsfonds/Leuven zijn boek Overleven in de revolutietijd over de getuigenis van pruikenmaker en later postbode J.B. Hous uit de Franse tijd in Leuven. Edward de Maesschalck is ook voorzitter van de afgestudeerde historici van Leuven.
http://www.davidsfonds.be/publisher/a... - Nationality
- Belgium
- Birthplace
- Leuven, Belgium
- Associated Place (for map)
- Leuven, Belgium
Members
Reviews
België, Vlaanderen, Wallonië, ... België zit ingewikkeld in elkaar, dat weet iedereen. De geschiedenis is van België is rijk, turbulent, zoals verteld in o.a. [b:Belgium: Long United, Long Divided|14494159|Belgium Long United, Long Divided|Samuel Humes|https://i.gr-assets.com/images/S/compressed.photo.goodreads.com/books/1378679197l/14494159._SY75_.jpg|20136728] (mijn recensie) en [b:Het Belgisch labyrint: een wegwijzer|12183020|Het Belgisch labyrint een wegwijzer (overschilderd show more natuurlijk)|Geert van Istendael|https://i.gr-assets.com/images/S/compressed.photo.goodreads.com/books/1336214836l/12183020._SY75_.jpg|2727643] (mijn recensie), twee boeken die ik ten zeerste kan aanbevelen.
Maar goed, Vlaanderen, sinds lang onderwerp van vele politieke beslissingen en problemen, maar eveneens een regio met een zeer rijke geschiedenis. Op school heb je wel wat geschiedenis over deze streek moeten leren, maar zoals gebruikelijk verwatert en verdwijnt die kennis na verloop van tijd. Daarom, en gezien de oneindige politieke twisten, even een reis terug in de tijd, terug naar hoe het allemaal begon, wie Vlaanderen bestuurde, en hoe Vlaanderen eigenlijk steeds in de tang zat en de speelbal was van voornamelijk Frankrijk en Engeland. Zonder te spreken over de enorme macht en invloed van de katholieke kerk.
Deze nieuwe editie van 'Graven van Vlaanderen (861-1384) is onderverdeeld in elf (11) delen, opgesteld in chronologische volgorde. Daaraan gekoppeld, op het einde van het boek, bevinden zich de nodige stambomen (die van groot belang én nut zijn in het ontwarren van het kluwen aan Boudewijns, Margaretha's, Johanna's, Filipsen, Robrechten, Lodewijken, Godfrieds, Edwards, Jans, en meer), een ellenlange bibliografische lijst van geraadpleegde werken (mooi gestructureerd, overeenkomstig de delen van het boek) en een index van alle personages die de revue gepasseerd zijn. Deze index geeft nog beter weer - zij het zeer klein gedrukt, want 't is een zeer lange lijst - hoeveel van elke naam er de afgelopen eeuwen een rol gespeeld hebben in de geschiedenis van Vlaanderen in de periode 861-1384. Daarna namen de Bourgondiërs over, maar daarover vertelt de heer De Maesschalck in [b:De Bourgondische vorsten|56213702|De Bourgondische vorsten (1315-1530)|Edward De Maesschalck|https://i.gr-assets.com/images/S/compressed.photo.goodreads.com/books/1607413491l/56213702._SY75_.jpg|17204683], dat op mijn verlanglijstje staat.
En dan vergeet ik nog de illustraties die in bepaalde hoofdstukken voorkomen: kaartjes van de respectievelijke gebieden, veldslagen, veroveringen, ... alsook (zwart-witte) afbeeldingen (schilderijen) van de verschillende graven, al dan niet met hun gemalin (gravin).
Overzicht van de elf delen over de graven van Vlaanderen, uiteraard voorafgegaan door een 'Woord vooraf':
01) De geboorte van Vlaanderen (861-879)
02) De jaren van expansie (879-1067)
03) Broederstrijd en triompf (1067-1119)
04) Burgeroorlog in Vlaanderen (1119-1128)
05) Het hoogtij van Vlaanderen (1128-1191)
06) Frankrijk slaat zijn vleugels uit (1191-1214)
07) Vlaanderen in vrouwenhand (1214-1257)
08) Dampierres aan de macht (1257-1299)
09) Vlaanderen tegen de koning (1299-1322)
10) Vlaanderen tegen de graaf (1322-1346)
11) De laatste Dampierre (1346-1384)
We verkennen Vlaanderen vooral via de graven, gravinnen, hun kinderen, kleinkinderen, verschillende politieke huwelijken, andere aanverwanten, en dies meer. In den beginne waren er de Noormannen/Vikingen, de Karolingers, ...
Daarna komt Boudewijn met de ijzeren arm in beeld, waarna rollercoaster pas echt begint. Zet je schrap voor een wervelwind aan namen, kinderen, kleinkinderen, ooms, tantes, grootmoeders, grootvaders, neven, nichten, ...
Verder was het de gewoonte om huwelijken te organiseren op politieke basis. Een meisje was vanaf haar 12de verjaardag huwelijksgerechtigd, in andere gevallen werd er al een overeenkomst afgesloten met gekozen hertogen, graven, prinsen, ... van Frankrijk, Engeland, Nederland, of elders, zodat, eens "de dochter van" de heilige leeftijd van 12 jaar bereikt had, sowieso met de gekozen partner zou trouwen. Men had toen weinig keuze bij deze opgelegde huwelijken. Het draaide toen om macht, om bezittingen (landerijen, steden, ...), om geld (bruidsschatten, sponsoring, ...).
Soms duurden die huwelijken niet lang (de betrokken hertog/graaf/prins/...) overleed door ziekte of tijdens een gevecht, waardoor men hertrouwde met een andere hoogheid. Meestal duurde dit niet lang na het overlijden van de eerste partner. Of men trad in het klooster.
In die tijd had de kerk (en de abdijen en aanverwanten) een enorme macht en invloed op de politieke beslissingen van de graven van Vlaanderen. Ze kregen dan ook zeer veel financiële steun, kwestie van als graaf of andere hoogheid toch je hemel af te kopen en op een wit voetje met de clerus te staan. Indien een Vlaamse graaf te fel tegen de Franse koning inging, kon een banvloek (Wikipedia) of interdict (Wikipedia) afgekondigd worden. Een ideaal middel om de Vlaamse graven te bedaren en hun "fouten" te doen inzien. Zeker als de bevolking hoorde dat de kerk zoiets had afgekondigd; dan kon een graaf niet anders dan gehoorzamen en terug braaf naar de Franse koning luisteren.
In al die eeuwen werd er veel gevochten in Vlaanderen: Vlaanderen tegen Frankrijk (alleen of met steun van Engeland), Vlaanderen tegen Engeland (al dan door de Fransen te steunen, wanneer Engeland delen van Frankrijk wou veroveren), Vlaanderen tegen Nederland, Vlaamse steden onder elkaar (Brugge, Ieper, Gent, ...).
Vlaamse graven hebben in de loop der eeuwen wel getracht om het Vlaamse gebied (West- en Oost-Vlaanderen, met Zeeland en een groot stuk van Noord-Frankrijk, waaronder Rijsel, Douai, Boulogne, Artesië, ...) te behouden dan wel uit te breiden, middels gevechten of georganiseerde huwelijken. Vlaanderen was, zoals hierboven vermeld, onderworpen aan de Franse kroon. Hoewel... er was Kroon-Vlaanderen (eigendom van Frankrijk) en Rijks-Vlaanderen, waar Duitsland baas over was, hoewel ook hier Brabant, Antwerpen, Henegouwen, Namen, ... een eigen bestuur hadden.
Edward De Maesschalck beschrijft ook in zeer duidelijke en toegankelijke bewoordingen hoe Vlaanderen gegroeid is doorheen de eeuwen en hoe belangrijk het was op economisch vlak. Vooral de laken- en textielindustrie (respectievelijk in Brugge, Ieper, Gent, ... en Zuid-West-Vlaanderen) waren een specialiteit in Vlaanderen. De Britse wol was van onschatbare waarde voor de economie en tewerkstelling in Vlaanderen. Later zouden andere landen voor de aanvoer van wol zorgen, wanneer Engeland Vlaanderen weer eens een hak wou zetten. Het is ook frappant om te lezen hoe bepaalde steden in West-Vlaanderen economisch zeer actief waren, maar nadien een enorme terugval kenden, ten voordele van andere steden in het Vlaamse landschap.
Kruistochten waren indertijd ook een must. Bepaalde graven vonden dat dit op hun palmares moest staan: het Heilige Land gaan veroveren, keizer(in) van bijv. Constantinopel worden. Men sprak toen af met de Franse koning, de Engelsen, en andere graven om naar het oosten te trekken. Soms bleef men definitief ginder, na het stichten van een christelijke stadstaat, soms keerde men terug naar Vlaanderen (uit noodzaak of omdat men geen zin had om in Palestina te regeren).
En zo kunnen we nog wel een tijdje doorgaan, zoals bij het soort hooggeplaatsten: koningen, prinsen, graven, hertogen, baljuws, landheren, ... Zij moesten de bevolking in het gareel houden, belastingen innen, en meer.
'Graven van Vlaanderen (861-1384)' behandelt vooral de geschiedenis van Vlaanderen, vertrekkende van de graven die respectievelijk geregeerd hebben: Boudewijn de IJzeren, Arnulf, Robrecht, Johanna, Margaretha, Ferrand van Portugal, Karel de Goede, Jacob van Artevelde, Gwijde van Dampierre, Lodewijk van Male, ... Over het dagelijkse leven in de respectievelijke periodes wordt weinig verteld, omdat dit niet tot de opzet behoorde.
Elkeen had zijn eigen stijl, de ene al vredevoller dan de ander (die krijgslustig was). In welke periode? Wat waren hun belangrijkste verwezenlijkingen? Hoe hebben ze hun territorium verdedigd/uitgebreid/verloren? Hoe hebben ze het Vlaamse landschap economisch en politiek veranderd? Hoe waren de familiale verbanden opgesteld? (zie daarvoor ook de stambomen achteraan het boek) Wie ondernam een kruistocht, met wie, om welke reden? En wat waren de gevolgen ginder en in Vlaanderen?
Hoe groot was de macht en invloed van Frankrijk en Engeland? Hoe is Vlaanderen van een wildernis en moeras uitgegroeid tot een regio waar menig Franse en Engelse koning jaloers op waren, een regio die het economisch centrum van de wereld (of ten minste Europa) werd? Waarom kon Vlaanderen toen geen onafhankelijkheid uitroepen? Het was eigenlijk niet aan de orde, men was te afhankelijk van de kroon, er waren te vaak interne strubbelingen (verschillende steden die een andere overtuiging hadden of een eigen kant kozen: de een was voor de graaf, de ander tegen de graaf), of anders.
En eigenlijk leer je ook verbanden leggen tussen hedendaagse familienamen en regio's (steden, gemeenten, hertogdommen, graafschappen, ...) - zowel in Vlaanderen, Noord-Frankrijk als Wallonië -, en hoe deze mensen via hun naam wellicht enige verwantschap hebben met de toenmalige gezagsdragers.
Zoals anderen eerder schreven: Een beter overzicht van de graven van Vlaanderen zul je wellicht niet snel vinden. Het boek is in ieder geval een dikke aanrader voor wie zijn vaderlandse geschiedenis beter wilt leren kennen - zeker in deze moderne tijden, waarin de "Vlaamse onafhankelijkheid" voor velen een natte droom is (eentje die echter in een nachtmerrie kan uitmonden) - of zijn schoolgeheugen terug wil opfrissen. De heer De Maesschalck heeft een schrijfstijl die toelaat vlot door de massa aan informatie te waden en Vlaanderen, via je eigen verbeelding, te zien ontplooien en groeien, ondanks de vele politieke en religieuze problematieken die deze regio vaak tegengewerkt en onder de knoet gehouden hebben.
Op naar het volgende boek: [b:De Bourgondische vorsten|56213702|De Bourgondische vorsten (1315-1530)|Edward De Maesschalck|https://i.gr-assets.com/images/S/compressed.photo.goodreads.com/books/1607413491l/56213702._SY75_.jpg|17204683] (1315-1530), dat wellicht op geschiedkundig vlak iets correcter is, misschien ook iets minder toegankelijk, dan het zeer populaire [b:De Bourgondiërs: Aartsvaders van de Lage Landen|43416407|De Bourgondiërs Aartsvaders van de Lage Landen|Bart van Loo|https://i.gr-assets.com/images/S/compressed.photo.goodreads.com/books/1546249452l/43416407._SY75_.jpg|67461146] van Bart van Loo, die overigens een zeer interessante podcast ervan gemaakt heeft.
----------
Gerelateerde boeken, i.v.m. de Honderdjarige Oorlog, de Kruistochten, ...:
* Le Bâtard de Kosigan van [a:Fabien Cerutti|8037738|Fabien Cerutti|https://s.gr-assets.com/assets/nophoto/user/u_50x66-632230dc9882b4352d753eedf9396530.png]:
Boek 1: [b:L'Ombre du pouvoir|21417064|L'Ombre du pouvoir (Le Bâtard de Kosigan #1)|Fabien Cerutti|https://i.gr-assets.com/images/S/compressed.photo.goodreads.com/books/1394488252l/21417064._SX50_.jpg|40718297] (mijn recensie)
Boek 2: [b:Le Fou prend le Roi|26106270|Le Fou prend le Roi|Fabien Cerutti|https://i.gr-assets.com/images/S/compressed.photo.goodreads.com/books/1439672713l/26106270._SX50_.jpg|45244891] (mijn recensie)
Boek 3: [b:Le Marteau des sorcières|35612355|Le Marteau des sorcières (Le Bâtard de Kosigan, #3)|Fabien Cerutti|https://i.gr-assets.com/images/S/compressed.photo.goodreads.com/books/1499359301l/35612355._SX50_.jpg|57052633] (mijn recensie)
Boek 4: [b:Le Testament d'involution|40222016|Le Testament d'involution (Le Bâtard de Kosigan, #4)|Fabien Cerutti|https://i.gr-assets.com/images/S/compressed.photo.goodreads.com/books/1527442334l/40222016._SX50_.jpg|62461673] (mijn recensie)
Kortverhalen: [b:Les secrets du premier coffre|53914961|Les secrets du premier coffre|Fabien Cerutti|https://i.gr-assets.com/images/S/compressed.photo.goodreads.com/books/1594108439l/53914961._SX50_.jpg|84270918] (nog te lezen)
* Grail Quest van [a:Bernard Cornwell|12542|Bernard Cornwell|https://images.gr-assets.com/authors/1504578807p2/12542.jpg]:
Boek 1: [b:Harlequin|6975461|Harlequin (The Grail Quest, #1)|Bernard Cornwell|https://i.gr-assets.com/images/S/compressed.photo.goodreads.com/books/1419666519l/6975461._SY75_.jpg|425641] (nog te lezen)
Boek 2: [b:Vagabond|6975460|Vagabond (The Grail Quest, #2)|Bernard Cornwell|https://i.gr-assets.com/images/S/compressed.photo.goodreads.com/books/1347317892l/6975460._SY75_.jpg|6418603] (nog te lezen)
Boek 3: [b:Heretic|6975459|Heretic (The Grail Quest, #3)|Bernard Cornwell|https://i.gr-assets.com/images/S/compressed.photo.goodreads.com/books/1415407850l/6975459._SY75_.jpg|927167] (nog te lezen)
Boek 4: [b:1356|21490842|1356 (The Grail Quest, #4)|Bernard Cornwell|https://i.gr-assets.com/images/S/compressed.photo.goodreads.com/books/1395149417l/21490842._SY75_.jpg|21425637] (nog te lezen)
* [b:Azincourt|6499535|Azincourt|Bernard Cornwell|https://i.gr-assets.com/images/S/compressed.photo.goodreads.com/books/1245520327l/6499535._SY75_.jpg|3312295], eveneens van [a:Bernard Cornwell|12542|Bernard Cornwell|https://images.gr-assets.com/authors/1504578807p2/12542.jpg] (mijn recensie)
* De Brethren-trilogie van [a:Robyn Young|34228|Robyn Young|https://images.gr-assets.com/authors/1294703981p2/34228.jpg]:
Boek 1: [b:Ridder van de Tempeliers|8077918|Ridder van de Tempeliers|Robyn Young|https://i.gr-assets.com/images/S/compressed.photo.goodreads.com/books/1390515019l/8077918._SY75_.jpg|59152] (nog te lezen)
Boek 2: [b:Kruistocht van de tempeliers|17369450|Kruistocht van de tempeliers|Robyn Young|https://i.gr-assets.com/images/S/compressed.photo.goodreads.com/books/1360687477l/17369450._SY75_.jpg|1133273] (nog te lezen)
Boek 3: [b:Requiem voor de tempeliers|8479874|Requiem voor de tempeliers (Brethren Trilogy, #3)|Robyn Young|https://i.gr-assets.com/images/S/compressed.photo.goodreads.com/books/1276971411l/8479874._SY75_.jpg|2795095] (nog te lezen)
* [b:The Crusades: The War for the Holy Land|8853666|The Crusades The War for the Holy Land|Thomas Asbridge|https://i.gr-assets.com/images/S/compressed.photo.goodreads.com/books/1348455321l/8853666._SY75_.jpg|8489431] van [a:Thomas Asbridge|36381|Thomas Asbridge|https://images.gr-assets.com/authors/1414154904p2/36381.jpg] (nog te lezen) show less
Maar goed, Vlaanderen, sinds lang onderwerp van vele politieke beslissingen en problemen, maar eveneens een regio met een zeer rijke geschiedenis. Op school heb je wel wat geschiedenis over deze streek moeten leren, maar zoals gebruikelijk verwatert en verdwijnt die kennis na verloop van tijd. Daarom, en gezien de oneindige politieke twisten, even een reis terug in de tijd, terug naar hoe het allemaal begon, wie Vlaanderen bestuurde, en hoe Vlaanderen eigenlijk steeds in de tang zat en de speelbal was van voornamelijk Frankrijk en Engeland. Zonder te spreken over de enorme macht en invloed van de katholieke kerk.
Deze nieuwe editie van 'Graven van Vlaanderen (861-1384) is onderverdeeld in elf (11) delen, opgesteld in chronologische volgorde. Daaraan gekoppeld, op het einde van het boek, bevinden zich de nodige stambomen (die van groot belang én nut zijn in het ontwarren van het kluwen aan Boudewijns, Margaretha's, Johanna's, Filipsen, Robrechten, Lodewijken, Godfrieds, Edwards, Jans, en meer), een ellenlange bibliografische lijst van geraadpleegde werken (mooi gestructureerd, overeenkomstig de delen van het boek) en een index van alle personages die de revue gepasseerd zijn. Deze index geeft nog beter weer - zij het zeer klein gedrukt, want 't is een zeer lange lijst - hoeveel van elke naam er de afgelopen eeuwen een rol gespeeld hebben in de geschiedenis van Vlaanderen in de periode 861-1384. Daarna namen de Bourgondiërs over, maar daarover vertelt de heer De Maesschalck in [b:De Bourgondische vorsten|56213702|De Bourgondische vorsten (1315-1530)|Edward De Maesschalck|https://i.gr-assets.com/images/S/compressed.photo.goodreads.com/books/1607413491l/56213702._SY75_.jpg|17204683], dat op mijn verlanglijstje staat.
En dan vergeet ik nog de illustraties die in bepaalde hoofdstukken voorkomen: kaartjes van de respectievelijke gebieden, veldslagen, veroveringen, ... alsook (zwart-witte) afbeeldingen (schilderijen) van de verschillende graven, al dan niet met hun gemalin (gravin).
Overzicht van de elf delen over de graven van Vlaanderen, uiteraard voorafgegaan door een 'Woord vooraf':
01) De geboorte van Vlaanderen (861-879)
02) De jaren van expansie (879-1067)
03) Broederstrijd en triompf (1067-1119)
04) Burgeroorlog in Vlaanderen (1119-1128)
05) Het hoogtij van Vlaanderen (1128-1191)
06) Frankrijk slaat zijn vleugels uit (1191-1214)
07) Vlaanderen in vrouwenhand (1214-1257)
08) Dampierres aan de macht (1257-1299)
09) Vlaanderen tegen de koning (1299-1322)
10) Vlaanderen tegen de graaf (1322-1346)
11) De laatste Dampierre (1346-1384)
We verkennen Vlaanderen vooral via de graven, gravinnen, hun kinderen, kleinkinderen, verschillende politieke huwelijken, andere aanverwanten, en dies meer. In den beginne waren er de Noormannen/Vikingen, de Karolingers, ...
Daarna komt Boudewijn met de ijzeren arm in beeld, waarna rollercoaster pas echt begint. Zet je schrap voor een wervelwind aan namen, kinderen, kleinkinderen, ooms, tantes, grootmoeders, grootvaders, neven, nichten, ...
Verder was het de gewoonte om huwelijken te organiseren op politieke basis. Een meisje was vanaf haar 12de verjaardag huwelijksgerechtigd, in andere gevallen werd er al een overeenkomst afgesloten met gekozen hertogen, graven, prinsen, ... van Frankrijk, Engeland, Nederland, of elders, zodat, eens "de dochter van" de heilige leeftijd van 12 jaar bereikt had, sowieso met de gekozen partner zou trouwen. Men had toen weinig keuze bij deze opgelegde huwelijken. Het draaide toen om macht, om bezittingen (landerijen, steden, ...), om geld (bruidsschatten, sponsoring, ...).
Soms duurden die huwelijken niet lang (de betrokken hertog/graaf/prins/...) overleed door ziekte of tijdens een gevecht, waardoor men hertrouwde met een andere hoogheid. Meestal duurde dit niet lang na het overlijden van de eerste partner. Of men trad in het klooster.
In die tijd had de kerk (en de abdijen en aanverwanten) een enorme macht en invloed op de politieke beslissingen van de graven van Vlaanderen. Ze kregen dan ook zeer veel financiële steun, kwestie van als graaf of andere hoogheid toch je hemel af te kopen en op een wit voetje met de clerus te staan. Indien een Vlaamse graaf te fel tegen de Franse koning inging, kon een banvloek (Wikipedia) of interdict (Wikipedia) afgekondigd worden. Een ideaal middel om de Vlaamse graven te bedaren en hun "fouten" te doen inzien. Zeker als de bevolking hoorde dat de kerk zoiets had afgekondigd; dan kon een graaf niet anders dan gehoorzamen en terug braaf naar de Franse koning luisteren.
In al die eeuwen werd er veel gevochten in Vlaanderen: Vlaanderen tegen Frankrijk (alleen of met steun van Engeland), Vlaanderen tegen Engeland (al dan door de Fransen te steunen, wanneer Engeland delen van Frankrijk wou veroveren), Vlaanderen tegen Nederland, Vlaamse steden onder elkaar (Brugge, Ieper, Gent, ...).
Vlaamse graven hebben in de loop der eeuwen wel getracht om het Vlaamse gebied (West- en Oost-Vlaanderen, met Zeeland en een groot stuk van Noord-Frankrijk, waaronder Rijsel, Douai, Boulogne, Artesië, ...) te behouden dan wel uit te breiden, middels gevechten of georganiseerde huwelijken. Vlaanderen was, zoals hierboven vermeld, onderworpen aan de Franse kroon. Hoewel... er was Kroon-Vlaanderen (eigendom van Frankrijk) en Rijks-Vlaanderen, waar Duitsland baas over was, hoewel ook hier Brabant, Antwerpen, Henegouwen, Namen, ... een eigen bestuur hadden.
Edward De Maesschalck beschrijft ook in zeer duidelijke en toegankelijke bewoordingen hoe Vlaanderen gegroeid is doorheen de eeuwen en hoe belangrijk het was op economisch vlak. Vooral de laken- en textielindustrie (respectievelijk in Brugge, Ieper, Gent, ... en Zuid-West-Vlaanderen) waren een specialiteit in Vlaanderen. De Britse wol was van onschatbare waarde voor de economie en tewerkstelling in Vlaanderen. Later zouden andere landen voor de aanvoer van wol zorgen, wanneer Engeland Vlaanderen weer eens een hak wou zetten. Het is ook frappant om te lezen hoe bepaalde steden in West-Vlaanderen economisch zeer actief waren, maar nadien een enorme terugval kenden, ten voordele van andere steden in het Vlaamse landschap.
Kruistochten waren indertijd ook een must. Bepaalde graven vonden dat dit op hun palmares moest staan: het Heilige Land gaan veroveren, keizer(in) van bijv. Constantinopel worden. Men sprak toen af met de Franse koning, de Engelsen, en andere graven om naar het oosten te trekken. Soms bleef men definitief ginder, na het stichten van een christelijke stadstaat, soms keerde men terug naar Vlaanderen (uit noodzaak of omdat men geen zin had om in Palestina te regeren).
En zo kunnen we nog wel een tijdje doorgaan, zoals bij het soort hooggeplaatsten: koningen, prinsen, graven, hertogen, baljuws, landheren, ... Zij moesten de bevolking in het gareel houden, belastingen innen, en meer.
'Graven van Vlaanderen (861-1384)' behandelt vooral de geschiedenis van Vlaanderen, vertrekkende van de graven die respectievelijk geregeerd hebben: Boudewijn de IJzeren, Arnulf, Robrecht, Johanna, Margaretha, Ferrand van Portugal, Karel de Goede, Jacob van Artevelde, Gwijde van Dampierre, Lodewijk van Male, ... Over het dagelijkse leven in de respectievelijke periodes wordt weinig verteld, omdat dit niet tot de opzet behoorde.
Elkeen had zijn eigen stijl, de ene al vredevoller dan de ander (die krijgslustig was). In welke periode? Wat waren hun belangrijkste verwezenlijkingen? Hoe hebben ze hun territorium verdedigd/uitgebreid/verloren? Hoe hebben ze het Vlaamse landschap economisch en politiek veranderd? Hoe waren de familiale verbanden opgesteld? (zie daarvoor ook de stambomen achteraan het boek) Wie ondernam een kruistocht, met wie, om welke reden? En wat waren de gevolgen ginder en in Vlaanderen?
Hoe groot was de macht en invloed van Frankrijk en Engeland? Hoe is Vlaanderen van een wildernis en moeras uitgegroeid tot een regio waar menig Franse en Engelse koning jaloers op waren, een regio die het economisch centrum van de wereld (of ten minste Europa) werd? Waarom kon Vlaanderen toen geen onafhankelijkheid uitroepen? Het was eigenlijk niet aan de orde, men was te afhankelijk van de kroon, er waren te vaak interne strubbelingen (verschillende steden die een andere overtuiging hadden of een eigen kant kozen: de een was voor de graaf, de ander tegen de graaf), of anders.
En eigenlijk leer je ook verbanden leggen tussen hedendaagse familienamen en regio's (steden, gemeenten, hertogdommen, graafschappen, ...) - zowel in Vlaanderen, Noord-Frankrijk als Wallonië -, en hoe deze mensen via hun naam wellicht enige verwantschap hebben met de toenmalige gezagsdragers.
Zoals anderen eerder schreven: Een beter overzicht van de graven van Vlaanderen zul je wellicht niet snel vinden. Het boek is in ieder geval een dikke aanrader voor wie zijn vaderlandse geschiedenis beter wilt leren kennen - zeker in deze moderne tijden, waarin de "Vlaamse onafhankelijkheid" voor velen een natte droom is (eentje die echter in een nachtmerrie kan uitmonden) - of zijn schoolgeheugen terug wil opfrissen. De heer De Maesschalck heeft een schrijfstijl die toelaat vlot door de massa aan informatie te waden en Vlaanderen, via je eigen verbeelding, te zien ontplooien en groeien, ondanks de vele politieke en religieuze problematieken die deze regio vaak tegengewerkt en onder de knoet gehouden hebben.
Op naar het volgende boek: [b:De Bourgondische vorsten|56213702|De Bourgondische vorsten (1315-1530)|Edward De Maesschalck|https://i.gr-assets.com/images/S/compressed.photo.goodreads.com/books/1607413491l/56213702._SY75_.jpg|17204683] (1315-1530), dat wellicht op geschiedkundig vlak iets correcter is, misschien ook iets minder toegankelijk, dan het zeer populaire [b:De Bourgondiërs: Aartsvaders van de Lage Landen|43416407|De Bourgondiërs Aartsvaders van de Lage Landen|Bart van Loo|https://i.gr-assets.com/images/S/compressed.photo.goodreads.com/books/1546249452l/43416407._SY75_.jpg|67461146] van Bart van Loo, die overigens een zeer interessante podcast ervan gemaakt heeft.
----------
Gerelateerde boeken, i.v.m. de Honderdjarige Oorlog, de Kruistochten, ...:
* Le Bâtard de Kosigan van [a:Fabien Cerutti|8037738|Fabien Cerutti|https://s.gr-assets.com/assets/nophoto/user/u_50x66-632230dc9882b4352d753eedf9396530.png]:
Boek 1: [b:L'Ombre du pouvoir|21417064|L'Ombre du pouvoir (Le Bâtard de Kosigan #1)|Fabien Cerutti|https://i.gr-assets.com/images/S/compressed.photo.goodreads.com/books/1394488252l/21417064._SX50_.jpg|40718297] (mijn recensie)
Boek 2: [b:Le Fou prend le Roi|26106270|Le Fou prend le Roi|Fabien Cerutti|https://i.gr-assets.com/images/S/compressed.photo.goodreads.com/books/1439672713l/26106270._SX50_.jpg|45244891] (mijn recensie)
Boek 3: [b:Le Marteau des sorcières|35612355|Le Marteau des sorcières (Le Bâtard de Kosigan, #3)|Fabien Cerutti|https://i.gr-assets.com/images/S/compressed.photo.goodreads.com/books/1499359301l/35612355._SX50_.jpg|57052633] (mijn recensie)
Boek 4: [b:Le Testament d'involution|40222016|Le Testament d'involution (Le Bâtard de Kosigan, #4)|Fabien Cerutti|https://i.gr-assets.com/images/S/compressed.photo.goodreads.com/books/1527442334l/40222016._SX50_.jpg|62461673] (mijn recensie)
Kortverhalen: [b:Les secrets du premier coffre|53914961|Les secrets du premier coffre|Fabien Cerutti|https://i.gr-assets.com/images/S/compressed.photo.goodreads.com/books/1594108439l/53914961._SX50_.jpg|84270918] (nog te lezen)
* Grail Quest van [a:Bernard Cornwell|12542|Bernard Cornwell|https://images.gr-assets.com/authors/1504578807p2/12542.jpg]:
Boek 1: [b:Harlequin|6975461|Harlequin (The Grail Quest, #1)|Bernard Cornwell|https://i.gr-assets.com/images/S/compressed.photo.goodreads.com/books/1419666519l/6975461._SY75_.jpg|425641] (nog te lezen)
Boek 2: [b:Vagabond|6975460|Vagabond (The Grail Quest, #2)|Bernard Cornwell|https://i.gr-assets.com/images/S/compressed.photo.goodreads.com/books/1347317892l/6975460._SY75_.jpg|6418603] (nog te lezen)
Boek 3: [b:Heretic|6975459|Heretic (The Grail Quest, #3)|Bernard Cornwell|https://i.gr-assets.com/images/S/compressed.photo.goodreads.com/books/1415407850l/6975459._SY75_.jpg|927167] (nog te lezen)
Boek 4: [b:1356|21490842|1356 (The Grail Quest, #4)|Bernard Cornwell|https://i.gr-assets.com/images/S/compressed.photo.goodreads.com/books/1395149417l/21490842._SY75_.jpg|21425637] (nog te lezen)
* [b:Azincourt|6499535|Azincourt|Bernard Cornwell|https://i.gr-assets.com/images/S/compressed.photo.goodreads.com/books/1245520327l/6499535._SY75_.jpg|3312295], eveneens van [a:Bernard Cornwell|12542|Bernard Cornwell|https://images.gr-assets.com/authors/1504578807p2/12542.jpg] (mijn recensie)
* De Brethren-trilogie van [a:Robyn Young|34228|Robyn Young|https://images.gr-assets.com/authors/1294703981p2/34228.jpg]:
Boek 1: [b:Ridder van de Tempeliers|8077918|Ridder van de Tempeliers|Robyn Young|https://i.gr-assets.com/images/S/compressed.photo.goodreads.com/books/1390515019l/8077918._SY75_.jpg|59152] (nog te lezen)
Boek 2: [b:Kruistocht van de tempeliers|17369450|Kruistocht van de tempeliers|Robyn Young|https://i.gr-assets.com/images/S/compressed.photo.goodreads.com/books/1360687477l/17369450._SY75_.jpg|1133273] (nog te lezen)
Boek 3: [b:Requiem voor de tempeliers|8479874|Requiem voor de tempeliers (Brethren Trilogy, #3)|Robyn Young|https://i.gr-assets.com/images/S/compressed.photo.goodreads.com/books/1276971411l/8479874._SY75_.jpg|2795095] (nog te lezen)
* [b:The Crusades: The War for the Holy Land|8853666|The Crusades The War for the Holy Land|Thomas Asbridge|https://i.gr-assets.com/images/S/compressed.photo.goodreads.com/books/1348455321l/8853666._SY75_.jpg|8489431] van [a:Thomas Asbridge|36381|Thomas Asbridge|https://images.gr-assets.com/authors/1414154904p2/36381.jpg] (nog te lezen) show less
'De Bourgondische vorsten (1315-1530)' is het vervolg op De Maesschalcks schitterende 'De Graven van Vlaanderen (861-1384)', dat in 2019 in een herziene editie heruitgebracht werd. Je kunt mijn recensie hier lezen.
In deze paperbackheruitgave van 'De Bourgondische vorsten (1315-1530)' werd ook begonnen met een 'Woord vooraf', maar keek De Maesschalck nog eens achterom, naar hoe de laatste gravin verging alvorens de macht over te laten aan de Bourgondiërs. Kwestie van de aansluiting beter te show more kaderen.
Indeling:
01) De laatste hertog van Bourgondië uit het geslacht der Capetingen
02) Filips de Stoute, de stamvader
03) Jan zonder vrees, de geweldenaar
04) Filips de Goede, de overwinnaar
05) Karel de Stoute, de verliezer
06) Maria van Bourgondië, de erfgename
07) De kinderen van Maria: Fiiips en Margaretha
(zie ook o.a. Wikipedia)
Dit vervolg is iets minder dik, gezien de Bourgondiërs ook minder lang geregeerd hebben over Vlaanderen, Brabant, Bourgondië, delen van Nederland, en nog enkele verspreide gebieden. Dat is het grote verschil met bijv. Frankrijk: het Bourgondische rijk was versnipperd, geen samenhangend geheel. Elk hertogdom of gebied had een eigen cultuur. Vlaanderen =/= Brabant =/= Henegouwen =/= Franche-Comté =/= Spanje =/= Oostenrijk, enz. Ook was niet iedereen steeds de toenmalige Bourgondische heerser(s) gunstig gestemd.
De Bourgondiërs brachten dan wel welvaart, maar waren eveneens tuk op machtsuitbreiding, taksen om hun oorlogen en eigen levensstandaard te bekostigen, en meer. Zoals gewoonlijk betaalde de werkende klasse het gelag.
Ook werd er vaak getrouwd, hertrouwd, uitgehuwelijkt, verhuisd, ... Dochters (en dus toekomstige gravinnen/hertoginnen/koninginnen/...) en zonen (toekomstige graven/hertogen/koningen/...) werden al op zeer jonge leeftijd uitgehuwelijkt. Als een huwelijk door omstandigheden niet kon doorgaan, dan werd snel gezorgd dat men zoon of dochter aan een andere politiek interessante partij kon linken. Liefde was, afgaande op het boek, in veel gevallen van ondergeschikt belang.
Vrouwen waren ook van ondergeschikt belang. Op politiek vlak mochten ze dan wel mee de onderhandelingen voeren of zelfs regeren, maar echt leiderschap was nog steeds iets voor mannen. Ook lidmaatschap van bepaalde ordes - bijv. het Gulden Vlies, Orde van de Kouseband, ... - was enkel voor mannen weggelegd.
De leefomstandigheden waren niet altijd ideaal. Sommige troonopvolgers stierven een vroegtijdige dood, hetzij door een miskraam, hetzij door ziekte, hetzij door een ongeval. Cruciaal voor de verdere opvolging was dat er minstens één zoon geboren werd. Een dochter of geen kinderen betekende verlies van eigendom, tenzij men via-via (neef of een ander mannelijk familielid) de eigendom kon overdragen. Mij kwam het vaak voor dat de kinderen wellicht geen echt gelukkige jeugd hebben beleefd; ze waren immers van bij de geboorte al voorbestemd om te trouwen met (vul aan), en als dat niet lukte, dan werd voor hen naar een andere partner gezocht. M.a.w., ze werden geleefd.
O ja, elke hertog(in) had ook een enorm (tientallen tot zelfs honderdtallen) gevolg aan personeel, aan hofmeesters, dienaren, en dergelijke meer. Voor henzelf én voor hun kind(eren). Maar ook die dienaren/assistenten/... - al naargelang de functie - hadden ondergeschikten. Geen wonder dat de belastingen erg hoog waren.
Engeland en Frankrijk bleven Vlaanderen en co. in de tang houden. Vlaanderen bleef afhankelijk van de Franse kroon - de leenheer -, maar was economisch (en politiek) ook afhankelijk van Engeland. Meermaals kwam Engeland - zoals voorheen - tussen, in het nadeel van Frankrijk. Andermaal was het mét Frankrijk tegen de toenmalige Bourgondische heerser, wanneer gedeelde belangen in gevaar kwamen. Zeker toen men uitbreiding zocht in gebieden van het Heilige Roomse Rijk.
Verder hadden de Honderdjarige Oorlog en eventuele Kruistochten mede hun stempel gedrukt op het politieke beleid doorheen de eeuwen.
Maar eind goed, al goed... want Vlaanderen verkreeg uiteindelijk zijn onafhankelijkheid, bevrijd van het Franse juk, al heeft het veel bloed, zweet en tranen gekost.
Hoewel het boek niet zo dik is als 'De Graven van Vlaanderen', is het minstens zo interessant, zij het bij momenten wat droog; wellicht dat ene Bart Van Loo het iets toegankelijker naar voor brengt. ;-) Bepaalde stukken zijn immers een opeenvolging van data en namen. Uiteraard wordt hier enkel/hoofdzakelijk de politieke kant van de geschiedenis belicht en de impact op de economie, bijvoorbeeld. Voor gedetailleerdere informatie over het dagelijkse leven en andere aangelegenheden, moet je natuurlijk andere boeken en websites raadplegen. Een groot deel daarvan kun je terugvinden in de lijst met vermelde werken achteraan het boek.
In de bijlagen bevinden zich ten slotte de noodzakelijke stambomen, zonder dewelke je het overzicht nogal snel kunt kwijtraken. Indertijd was men immers niet zo origineel in het geven van namen: Jan, Maria, Margaretha, Karel, Filips, Hendrik, Isabella, Lodewijk, ... passeren meermaals de revue, maar de ene Lodewijk is de andere niet, net zo min als de tig Karels of Hendriken. Of maar te zwijgen over variaties.
----------
Enkele decennia later zouden in Frankrijk dan de godsdienstoorlogen losbarsten.
----------
Edward De Maesschalck zette zijn reis door de geschiedenis verder in 'Oranje tegen Spanje (1500-1648)', dat onlangs (augustus 2021) heruitgegeven werd.
----------
Gerelateerde boeken, i.v.m. de Honderdjarige Oorlog, de Kruistochten, ...:
* Le Bâtard de Kosigan van [author:Fabien Cerutti|8037738]:
Boek 1: [book:L'Ombre du pouvoir|21417064] (mijn recensie)
Boek 2: [book:Le Fou prend le Roi|26106270] (mijn recensie)
Boek 3: [book:Le Marteau des sorcières|35612355] (mijn recensie)
Boek 4: [book:Le Testament d'involution|40222016] (mijn recensie)
Kortverhalen: [book:Les secrets du premier coffre|53914961] (nog te lezen)
* Grail Quest van [author:Bernard Cornwell|12542]:
Boek 1: [book:Harlequin|6975461] (nog te lezen)
Boek 2: [book:Vagabond|6975460] (nog te lezen)
Boek 3: [book:Heretic|6975459] (nog te lezen)
Boek 4: [book:1356|21490842] (nog te lezen)
* [book:Azincourt|6499535], eveneens van [author:Bernard Cornwell|12542] (mijn recensie)
* [book:A Brief History of the Hundred Years War|337693] van [author:Desmond Seward|87772] (nog te lezen)
* De Brethren-trilogie van [author:Robyn Young|34228]:
Boek 1: [book:Ridder van de Tempeliers|8077918] (nog te lezen)
Boek 2: [book:Kruistocht van de tempeliers|17369450] (nog te lezen)
Boek 3: [book:Requiem voor de tempeliers|8479874] (nog te lezen)
* [book:The Crusades: The War for the Holy Land|8853666] van [author:Thomas Asbridge|36381] (nog te lezen) show less
In deze paperbackheruitgave van 'De Bourgondische vorsten (1315-1530)' werd ook begonnen met een 'Woord vooraf', maar keek De Maesschalck nog eens achterom, naar hoe de laatste gravin verging alvorens de macht over te laten aan de Bourgondiërs. Kwestie van de aansluiting beter te show more kaderen.
Indeling:
01) De laatste hertog van Bourgondië uit het geslacht der Capetingen
02) Filips de Stoute, de stamvader
03) Jan zonder vrees, de geweldenaar
04) Filips de Goede, de overwinnaar
05) Karel de Stoute, de verliezer
06) Maria van Bourgondië, de erfgename
07) De kinderen van Maria: Fiiips en Margaretha
(zie ook o.a. Wikipedia)
Dit vervolg is iets minder dik, gezien de Bourgondiërs ook minder lang geregeerd hebben over Vlaanderen, Brabant, Bourgondië, delen van Nederland, en nog enkele verspreide gebieden. Dat is het grote verschil met bijv. Frankrijk: het Bourgondische rijk was versnipperd, geen samenhangend geheel. Elk hertogdom of gebied had een eigen cultuur. Vlaanderen =/= Brabant =/= Henegouwen =/= Franche-Comté =/= Spanje =/= Oostenrijk, enz. Ook was niet iedereen steeds de toenmalige Bourgondische heerser(s) gunstig gestemd.
De Bourgondiërs brachten dan wel welvaart, maar waren eveneens tuk op machtsuitbreiding, taksen om hun oorlogen en eigen levensstandaard te bekostigen, en meer. Zoals gewoonlijk betaalde de werkende klasse het gelag.
Ook werd er vaak getrouwd, hertrouwd, uitgehuwelijkt, verhuisd, ... Dochters (en dus toekomstige gravinnen/hertoginnen/koninginnen/...) en zonen (toekomstige graven/hertogen/koningen/...) werden al op zeer jonge leeftijd uitgehuwelijkt. Als een huwelijk door omstandigheden niet kon doorgaan, dan werd snel gezorgd dat men zoon of dochter aan een andere politiek interessante partij kon linken. Liefde was, afgaande op het boek, in veel gevallen van ondergeschikt belang.
Vrouwen waren ook van ondergeschikt belang. Op politiek vlak mochten ze dan wel mee de onderhandelingen voeren of zelfs regeren, maar echt leiderschap was nog steeds iets voor mannen. Ook lidmaatschap van bepaalde ordes - bijv. het Gulden Vlies, Orde van de Kouseband, ... - was enkel voor mannen weggelegd.
De leefomstandigheden waren niet altijd ideaal. Sommige troonopvolgers stierven een vroegtijdige dood, hetzij door een miskraam, hetzij door ziekte, hetzij door een ongeval. Cruciaal voor de verdere opvolging was dat er minstens één zoon geboren werd. Een dochter of geen kinderen betekende verlies van eigendom, tenzij men via-via (neef of een ander mannelijk familielid) de eigendom kon overdragen. Mij kwam het vaak voor dat de kinderen wellicht geen echt gelukkige jeugd hebben beleefd; ze waren immers van bij de geboorte al voorbestemd om te trouwen met (vul aan), en als dat niet lukte, dan werd voor hen naar een andere partner gezocht. M.a.w., ze werden geleefd.
O ja, elke hertog(in) had ook een enorm (tientallen tot zelfs honderdtallen) gevolg aan personeel, aan hofmeesters, dienaren, en dergelijke meer. Voor henzelf én voor hun kind(eren). Maar ook die dienaren/assistenten/... - al naargelang de functie - hadden ondergeschikten. Geen wonder dat de belastingen erg hoog waren.
Engeland en Frankrijk bleven Vlaanderen en co. in de tang houden. Vlaanderen bleef afhankelijk van de Franse kroon - de leenheer -, maar was economisch (en politiek) ook afhankelijk van Engeland. Meermaals kwam Engeland - zoals voorheen - tussen, in het nadeel van Frankrijk. Andermaal was het mét Frankrijk tegen de toenmalige Bourgondische heerser, wanneer gedeelde belangen in gevaar kwamen. Zeker toen men uitbreiding zocht in gebieden van het Heilige Roomse Rijk.
Verder hadden de Honderdjarige Oorlog en eventuele Kruistochten mede hun stempel gedrukt op het politieke beleid doorheen de eeuwen.
Maar eind goed, al goed... want Vlaanderen verkreeg uiteindelijk zijn onafhankelijkheid, bevrijd van het Franse juk, al heeft het veel bloed, zweet en tranen gekost.
Hoewel het boek niet zo dik is als 'De Graven van Vlaanderen', is het minstens zo interessant, zij het bij momenten wat droog; wellicht dat ene Bart Van Loo het iets toegankelijker naar voor brengt. ;-) Bepaalde stukken zijn immers een opeenvolging van data en namen. Uiteraard wordt hier enkel/hoofdzakelijk de politieke kant van de geschiedenis belicht en de impact op de economie, bijvoorbeeld. Voor gedetailleerdere informatie over het dagelijkse leven en andere aangelegenheden, moet je natuurlijk andere boeken en websites raadplegen. Een groot deel daarvan kun je terugvinden in de lijst met vermelde werken achteraan het boek.
In de bijlagen bevinden zich ten slotte de noodzakelijke stambomen, zonder dewelke je het overzicht nogal snel kunt kwijtraken. Indertijd was men immers niet zo origineel in het geven van namen: Jan, Maria, Margaretha, Karel, Filips, Hendrik, Isabella, Lodewijk, ... passeren meermaals de revue, maar de ene Lodewijk is de andere niet, net zo min als de tig Karels of Hendriken. Of maar te zwijgen over variaties.
----------
Enkele decennia later zouden in Frankrijk dan de godsdienstoorlogen losbarsten.
----------
Edward De Maesschalck zette zijn reis door de geschiedenis verder in 'Oranje tegen Spanje (1500-1648)', dat onlangs (augustus 2021) heruitgegeven werd.
----------
Gerelateerde boeken, i.v.m. de Honderdjarige Oorlog, de Kruistochten, ...:
* Le Bâtard de Kosigan van [author:Fabien Cerutti|8037738]:
Boek 1: [book:L'Ombre du pouvoir|21417064] (mijn recensie)
Boek 2: [book:Le Fou prend le Roi|26106270] (mijn recensie)
Boek 3: [book:Le Marteau des sorcières|35612355] (mijn recensie)
Boek 4: [book:Le Testament d'involution|40222016] (mijn recensie)
Kortverhalen: [book:Les secrets du premier coffre|53914961] (nog te lezen)
* Grail Quest van [author:Bernard Cornwell|12542]:
Boek 1: [book:Harlequin|6975461] (nog te lezen)
Boek 2: [book:Vagabond|6975460] (nog te lezen)
Boek 3: [book:Heretic|6975459] (nog te lezen)
Boek 4: [book:1356|21490842] (nog te lezen)
* [book:Azincourt|6499535], eveneens van [author:Bernard Cornwell|12542] (mijn recensie)
* [book:A Brief History of the Hundred Years War|337693] van [author:Desmond Seward|87772] (nog te lezen)
* De Brethren-trilogie van [author:Robyn Young|34228]:
Boek 1: [book:Ridder van de Tempeliers|8077918] (nog te lezen)
Boek 2: [book:Kruistocht van de tempeliers|17369450] (nog te lezen)
Boek 3: [book:Requiem voor de tempeliers|8479874] (nog te lezen)
* [book:The Crusades: The War for the Holy Land|8853666] van [author:Thomas Asbridge|36381] (nog te lezen) show less
Afgelopen jaar bezocht ik Gent en de burcht het Gravensteen. Via de audiotour hoor je dan de namen van de Vlaamse graven die er resideerden, zoals Filips van de Elzas en Lodewijk van Male. Het interesseerde mij zo dat ik er meer over wilde weten, het bleven nog een beetje losstaande namen in een verhaal. Toen zag ik het boek De Graven van Vlaanderen van Edward De Maesschalck en dat was precies wat ik zocht. Klein detail, het maakte deel uit van een cassette met drie boeken. Dezelfde auteur show more schreef ook twee prachtige boeken over De Bourgondische Vorsten en over Oranje tegen Spanje. Ze laten zich in de tijd achter elkaar lezen, te beginnen met dit boek.
En prachtige boeken zijn het. Dit deel telt 340 pagina’s en naast veel tekst staan er prachtige afbeeldingen in van miniaturen uit die tijd, verhelderende kaarten, plattegronden en stambomen. Zo is de hele lijn van de eerste graaf Boudewijn I de IJzeren (ca. 840-879) tot en met Lodewijk van Male (1330-1384) gedetailleerd beschreven.
Wat mij daarbij opviel is de verwevenheid van de Vlaamse graven met de Europese geschiedenis. Zo wordt Mathilde, de dochter van Boudewijn V, de vrouw van de Engelse Willem de Veroveraar en wordt daarmee de stammoeder van de Engelse royals. Blanca van Namen, de kleindochter van graaf Gwijde van Dampierre wordt koningin van Zweden en Noorwegen en gravin Johanna van Constantinopel werd keizerin van de gelijknamige plaats.
Dat laatste geeft al aan dat de edelen niet in de lage landen bleven hangen. De complete geschiedenis wordt aan de hand van hun levens behandeld. De invallen van de Noormannen, de kruistochten, de handel en economie maar ook zee- en veldslagen als de Slag bij Zierikzee, de Guldensporenslag of de minder bekende (maar veel grotere) Slag op de Pevelenberg.
Als ik dit lees zijn het geen losstaande namen meer van een uitstapje in Gent, maar krijgt het een kader. Als ik nu lees over een protest van Robrecht van Béthune in het Gravensteen, zie ik het voor me. Dat protest staat er overigens integraal in en dat geldt voor meer citaten en brieven, het maakt het boek een levendig geheel. Zo staat er een prachtig smeekschrift in van gravin Margaretha aan de paus, waarin ze verzoekt om heffingen op de inkomsten van kerken en abdijen. Ook het verslag een opstand in Kortrijk is indrukwekkend:
Toen het volk van Kortrijk besefte dat de graaf en zijn mannen wilden vertrekken en door hun schuld alles in de vlammen zou opgaan. stormden ze met veel kabaal en wapengekletter op de graaf en zijn mannen af. Ze waren in razende woede omdat al hun bezit door het vuur werd verteerd en achtten zich enkel nog gelukkig als ze de vluchters konden doden. Vrouwen, die zich hun sekse niet herinnerden, sloegen paarden en ridders neer en gooiden uit de vensters van hun huizen alle mogelijke obstakels naar beneden om de ruiters te beletten te ontkomen.
Het waren woelige tijden. Geweld was aan de orde van de dag, vele graven werden niet oud en ze moesten constant op de hoede zijn om hun bezit veilig te stellen. Hun macht varieerde van een bijna bankroet tot bezittingen die groter waren dan die van het Franse hof. Toch vind ik die kleine weetjes de leukste, zoals de oorsprong van de naam Vlaanderen, of te weten dat ons begrip van “De Beurs” (als in aandelenbeurs) stamt van de Brugse herberg Ter Beurse van de familie Van der Beurse, waar de kooplui praatten over hun winsten en verliezen.
De illustraties verdienen echt een aparte vermelding. Er staan talloze miniaturen in het boek, allemaal voorzien van bijschrift en het wordt keurig aangegeven als de artiest in kwestie er even naast zat (de afbeelding staat onder dit stuk);
In een Chronique de Flandre….zien we een impressie van de slag van Westkapelle (1253). Deze veldslag draaide voor de Dampierres uit op een catastrofe, want zowel Gwijde als Jan werd gevangengenomen en zou slechts tegen een hoog losgeld uitgeleverd worden….De miniaturist heeft duidelijk Zeeland nooit met eigen ogen gezien en de beslissende strijd speelde zich ook niet af op zee, maar op het strand van Walcheren.
Geen goedkoop boek, zeker niet als je de cassette koopt, maar wel zeer de moeite waard. show less
En prachtige boeken zijn het. Dit deel telt 340 pagina’s en naast veel tekst staan er prachtige afbeeldingen in van miniaturen uit die tijd, verhelderende kaarten, plattegronden en stambomen. Zo is de hele lijn van de eerste graaf Boudewijn I de IJzeren (ca. 840-879) tot en met Lodewijk van Male (1330-1384) gedetailleerd beschreven.
Wat mij daarbij opviel is de verwevenheid van de Vlaamse graven met de Europese geschiedenis. Zo wordt Mathilde, de dochter van Boudewijn V, de vrouw van de Engelse Willem de Veroveraar en wordt daarmee de stammoeder van de Engelse royals. Blanca van Namen, de kleindochter van graaf Gwijde van Dampierre wordt koningin van Zweden en Noorwegen en gravin Johanna van Constantinopel werd keizerin van de gelijknamige plaats.
Dat laatste geeft al aan dat de edelen niet in de lage landen bleven hangen. De complete geschiedenis wordt aan de hand van hun levens behandeld. De invallen van de Noormannen, de kruistochten, de handel en economie maar ook zee- en veldslagen als de Slag bij Zierikzee, de Guldensporenslag of de minder bekende (maar veel grotere) Slag op de Pevelenberg.
Als ik dit lees zijn het geen losstaande namen meer van een uitstapje in Gent, maar krijgt het een kader. Als ik nu lees over een protest van Robrecht van Béthune in het Gravensteen, zie ik het voor me. Dat protest staat er overigens integraal in en dat geldt voor meer citaten en brieven, het maakt het boek een levendig geheel. Zo staat er een prachtig smeekschrift in van gravin Margaretha aan de paus, waarin ze verzoekt om heffingen op de inkomsten van kerken en abdijen. Ook het verslag een opstand in Kortrijk is indrukwekkend:
Toen het volk van Kortrijk besefte dat de graaf en zijn mannen wilden vertrekken en door hun schuld alles in de vlammen zou opgaan. stormden ze met veel kabaal en wapengekletter op de graaf en zijn mannen af. Ze waren in razende woede omdat al hun bezit door het vuur werd verteerd en achtten zich enkel nog gelukkig als ze de vluchters konden doden. Vrouwen, die zich hun sekse niet herinnerden, sloegen paarden en ridders neer en gooiden uit de vensters van hun huizen alle mogelijke obstakels naar beneden om de ruiters te beletten te ontkomen.
Het waren woelige tijden. Geweld was aan de orde van de dag, vele graven werden niet oud en ze moesten constant op de hoede zijn om hun bezit veilig te stellen. Hun macht varieerde van een bijna bankroet tot bezittingen die groter waren dan die van het Franse hof. Toch vind ik die kleine weetjes de leukste, zoals de oorsprong van de naam Vlaanderen, of te weten dat ons begrip van “De Beurs” (als in aandelenbeurs) stamt van de Brugse herberg Ter Beurse van de familie Van der Beurse, waar de kooplui praatten over hun winsten en verliezen.
De illustraties verdienen echt een aparte vermelding. Er staan talloze miniaturen in het boek, allemaal voorzien van bijschrift en het wordt keurig aangegeven als de artiest in kwestie er even naast zat (de afbeelding staat onder dit stuk);
In een Chronique de Flandre….zien we een impressie van de slag van Westkapelle (1253). Deze veldslag draaide voor de Dampierres uit op een catastrofe, want zowel Gwijde als Jan werd gevangengenomen en zou slechts tegen een hoog losgeld uitgeleverd worden….De miniaturist heeft duidelijk Zeeland nooit met eigen ogen gezien en de beslissende strijd speelde zich ook niet af op zee, maar op het strand van Walcheren.
Geen goedkoop boek, zeker niet als je de cassette koopt, maar wel zeer de moeite waard. show less
Ik had elders al aangegeven dat ik met die Bourgondiërs nog niet klaar was en
De Bourgondische vorsten van Edward De Maesschalck stond dus nog in de kast te branden. Het boek is 237 pagina’s dik en bestrijkt de periode 1315-1530. Uiteraard heeft het veel overlap met het boek van Bart van Loo, wat ik onlangs heb gelezen en dat meer tekst bevat. Is dit boek daarmee dan overbodig? Zeer zeker niet.
Allereerst vind ik het prettig om het verhaal in andere woorden opnieuw te lezen, ik onthoud het show more dan beter. Er staan handige stambomen en kaarten in het boek die veel verduidelijken. Verder staan er werkelijk prachtige foto’s in, soms paginagroot en zelfs over twee pagina’s.
Het boek is verdeeld in zeven delen en beschrijft achtereenvolgend Filips de Stoute, Jan zonder Vrees, Filips de Goede, Karel de Stoute, Maria van Bourgondië en hun kinderen. Omdat veel verhalen mij nu bekend voorkomen kan ik mij verliezen in al die details waar ik zo van houd. Zo werd ik getriggerd door de huisdieren van Margaretha van Male. Zo had zij papegaaien en die associeerde ik niet direct met de Middeleeuwen, maar niets is minder waar. Ik zocht dat even op en in het midden-Nederlands was het pape gaie (gaai van de paap?) en ze waren alom aanwezig aan de hoven in Europa. Die details zijn prachtig maar onherroepelijk word je ook meegezogen in de grote gebeurtenissen van die tijd.
De kruistochten en het verschrikkelijk pak slaag dat Jan zonder Vrees kreeg in Bulgarije. De koppige Fransen die de fiere ridder wilden uithangen en bij Azincourt werden verslagen door de Engelse boogschutters en die later bij Poitiers precies dezelfde fout maakten. De moorden op Lodewijk van Orléans en op Jan zonder Vrees. Het doorlopende politieke spel om de macht en om zo gunstig mogelijke huwelijken en verbintenissen te sluiten. Een opvolger was van levensbelang en het ging zover dat Maria van Bourgondië moest bewijzen dat ze een jongen had gekregen en geen meisje. Dat deed ze;
Zij ontdeed het kind van zijn zwachtels, toonde het midden op de markt naakt aan de samengestroomde menigte en ‘nam sijn cullekens in haer hant’.
Uiterst interessant is het inkijkje in de hofhouding van de vorsten, ofwel het hôtel;
Het hôtel van Isabella van Portugal kende een hoogtepunt rond 1445, toen er sprake was van 25 eredames en samen meer dan 300 personen of 480 monden…Met monden bedoelde men ook de paarden, want die kosten aan onderhoud ongeveer evenveel als een mens.
Die paarden waren voor een vorst van cruciaal belang dus werden ze goed verzorgd. Een detail in een stukje over wijn;
De mindere wijn werd gebruikt om er na een zware rit de poten (sic) van de paarden mee te wassen.
De Bourgondische feesten ontbreken ook in dit boek niet en prachtig is het verhaal waarin Filips de Goede zich verplicht tot een kruistocht door een eed op een goudkleurige, levende fazant. Die kruistocht zou er overigens niet komen. Kortom, de grote lijnen zijn prima te volgen en het is smullen van al die details, ook in de talloze miniaturen die in het boek staan. show less
De Bourgondische vorsten van Edward De Maesschalck stond dus nog in de kast te branden. Het boek is 237 pagina’s dik en bestrijkt de periode 1315-1530. Uiteraard heeft het veel overlap met het boek van Bart van Loo, wat ik onlangs heb gelezen en dat meer tekst bevat. Is dit boek daarmee dan overbodig? Zeer zeker niet.
Allereerst vind ik het prettig om het verhaal in andere woorden opnieuw te lezen, ik onthoud het show more dan beter. Er staan handige stambomen en kaarten in het boek die veel verduidelijken. Verder staan er werkelijk prachtige foto’s in, soms paginagroot en zelfs over twee pagina’s.
Het boek is verdeeld in zeven delen en beschrijft achtereenvolgend Filips de Stoute, Jan zonder Vrees, Filips de Goede, Karel de Stoute, Maria van Bourgondië en hun kinderen. Omdat veel verhalen mij nu bekend voorkomen kan ik mij verliezen in al die details waar ik zo van houd. Zo werd ik getriggerd door de huisdieren van Margaretha van Male. Zo had zij papegaaien en die associeerde ik niet direct met de Middeleeuwen, maar niets is minder waar. Ik zocht dat even op en in het midden-Nederlands was het pape gaie (gaai van de paap?) en ze waren alom aanwezig aan de hoven in Europa. Die details zijn prachtig maar onherroepelijk word je ook meegezogen in de grote gebeurtenissen van die tijd.
De kruistochten en het verschrikkelijk pak slaag dat Jan zonder Vrees kreeg in Bulgarije. De koppige Fransen die de fiere ridder wilden uithangen en bij Azincourt werden verslagen door de Engelse boogschutters en die later bij Poitiers precies dezelfde fout maakten. De moorden op Lodewijk van Orléans en op Jan zonder Vrees. Het doorlopende politieke spel om de macht en om zo gunstig mogelijke huwelijken en verbintenissen te sluiten. Een opvolger was van levensbelang en het ging zover dat Maria van Bourgondië moest bewijzen dat ze een jongen had gekregen en geen meisje. Dat deed ze;
Zij ontdeed het kind van zijn zwachtels, toonde het midden op de markt naakt aan de samengestroomde menigte en ‘nam sijn cullekens in haer hant’.
Uiterst interessant is het inkijkje in de hofhouding van de vorsten, ofwel het hôtel;
Het hôtel van Isabella van Portugal kende een hoogtepunt rond 1445, toen er sprake was van 25 eredames en samen meer dan 300 personen of 480 monden…Met monden bedoelde men ook de paarden, want die kosten aan onderhoud ongeveer evenveel als een mens.
Die paarden waren voor een vorst van cruciaal belang dus werden ze goed verzorgd. Een detail in een stukje over wijn;
De mindere wijn werd gebruikt om er na een zware rit de poten (sic) van de paarden mee te wassen.
De Bourgondische feesten ontbreken ook in dit boek niet en prachtig is het verhaal waarin Filips de Goede zich verplicht tot een kruistocht door een eed op een goudkleurige, levende fazant. Die kruistocht zou er overigens niet komen. Kortom, de grote lijnen zijn prima te volgen en het is smullen van al die details, ook in de talloze miniaturen die in het boek staan. show less
You May Also Like
Associated Authors
Statistics
- Works
- 30
- Members
- 247
- Popularity
- #92,309
- Rating
- 4.0
- Reviews
- 13
- ISBNs
- 33
- Favorited
- 2
