Venedikt Erofeev (1938–1990)

I'm not really in the mood for Russian Literature these days, but this one kind of tickles many of the same itches that my favourite authors would for me decades ago. It is dense, it is macabre, it is grotesque, and it is absolutely hilarious, with sly little nudges throughout. The literature of drunkenness usually does nothing for me, as I can, unfortunately, get super-judgmental, and it is usually just presented in a light of sadness. And don't get me wrong, there is sadness here, but show more Erofeev shows how, for the alcoholic, liquor gets twisted into every line of thought, even intrusive. As I get to understand my mental health, it is all very sympathetic. show less

Moscow Circles (also known as Moscow to the End of the Line) by Benedict Erofeev (also known as Venedikt Erofeyev) is a drunkenly hallucinatory ramble through the subways of Moscow. The book was written in 1976 with the Soviet regime still in power, and is a dark, dark comedy written as an indictment of the repressive Soviet system. In the beginning, there is quite a bit of effective, drunken humor and I laughed out loud several times. But the drinking is portrayed quite powerfully as a show more metaphor for the Russian people's opiate, used to cover the realities of an impossibly depressing lifestyle. As the book progresses, the humor fades and the nightmare is amplified. Very effective writing and a book that will haunt me for a long time. show less

პირველად ამ წიგნის შესახებ პელევინისგან გავიგე - აქვს პატარა ჩანახატივით რაღაც, სადაც ამას ადჩარებს კასტანედას ერთ-ერთი წიგნს [b:Икстлан-Петушки|36061852|Икстлан-Петушки|Victor Pelevin|https://images.gr-assets.com/books/1503040217s/36061852.jpg|42493558]. show more როდესაც წავიკითხე, უფრო იკტლანზე გავამახვილე მაშინ ყურადღება, ხოლო ეროფეევთან ანალოგია პელევინის ჩვეულ იუმორს მივაწერე (რაც, პრინციპში დიდად შორს არცაა სინამდვილისგან). მერე ჩემმა, ყველაზე მაგარმა, ნაკითხმა, საინტერესო, ერუდირებულმა, ჭკვიანმა და ლამაზმა შეყვარებულმაც ერთხელ რომ ახსენა მაგარიაო და წუგნების რომელიღაცა გამოფენაზეც რომ ვიყიდეთ, მეთქი ეს ყველაფერი ნიშანია და წავიკითხე მოკლედ :)

სიმართლე უნდა ვთქვა, რომ სადღაც პირველი მეოთხედი-მესამედი, მიუხედავად იმისა, რომ თვალში თავიდანვე მეცა თხრობისა და იდეების გადმოცემის საინტერესო და უნიკალური სტილი, მაინც ვფიქრობდი რომ ეს წიგნი ჩემი არაა და რა უნდა მოხდეს ისეთი, რომ ამას 3-ზე მეტი ეკუთვნოდეს-თქო ჩემგან. ძირითადად ეს გამომდინარეობდა ალკოჰოლის მთავარი როლიდან საწყის თავებში... მე კი ალკოჰოლის დანიშნულება, როგორც ტრანსცენდენტული გამოცდილებების საშუალება და ეგზისტენციალური კრიზისების წამალი - არ მესმის და არ მჯერა! თუმცა, სადღაც შუისკენ ალკოჰოლიც დაილია და წიგნმა ამოქაჩა 4-მდე... ბოლო თავებმა კი საბოლოოდ გაახუთა!

რევიუებს რომ გადავხედე და ამ წიგნზე ყურმოკრული რაც მქონდა, თვალში საცემია ერთი ნიუანსი - სულ ვიღაცეებს ადარებენ. აგერ პელევინმა კასტანედას შეადარა, ვიღაცამ სარტრს, ვიღაცამ ჩეხოვს და ტურგენევსაც, ოდიესასთანა ანალოგიის აღნიშნვა ხომ საერთოდ უკვე ბანალურიცაა. და მეც კითხვის განმავლობაში სულ მქონდა ისეთი განცდები, რომლებიც სხვა წიგნების კითხვისას მქონია. ოღონდ ეს არაა რაიმე ან სტილისტური ან სიუჟეტური ანალოგია, იმინა განცდები. პირველ რიგში ვიგრძენნი [b:Котлован|1821684|Чевенгур. Котлован. Рассказы|Andrei Platonov|https://images.gr-assets.com/books/1188824954s/1821684.jpg|48070494], აქაც რაღაც უტოპიურ-აბსურდული განცდებია სტილი ორივეგან საერთოდ უნიკალური და განსხვავებული. მეორე ნახევრისკენ, გაგიკვირდებათ და,ღრმადპატივცემული [b: Also sprach Zarathustra|40490174|Also sprach Zarathustra|Friedrich Nietzsche|https://images.gr-assets.com/books/1528405507s/40490174.jpg|62794567]-ს განცდები წამოიღო - უფრო ხმამაღალი, ბობოქარი და იმპერატიული გახდა რაღაცნაირად. ბოლოს კი, ისევ გაგიკვირდებათ old pal [a: Franz Kafka|5223|Franz Kafka|https://images.gr-assets.com/authors/1495464914p2/5223.jpg] გამახენდა იმდენად ოსტატური და შთამბეჭდავი იყო სიზმარ-სიცხადის საზღვარზე სიარული, ხოლო სუმთლად ბოლოს ფაქტიურად "პროცესივითაც" კი დამთავრდა!. ეგ კიარადა, წიგნი არაა, მაგრამ მაინც - კლაუსტროფობიისა უიმედობის შეგრძნებით "ნეილობის ნაძვის ხე"-საც გავს, თუმცა ის ფილმი შეიძლება ამ წიგნის ოდესღაც წაკითხვის შედეგიც კი იყოს, ვინ იცის.

მოკლედ, ძალიან კმაყოფილი ვარ მთლიანობაში!

P.S. აი ამ წინადადებაზე ხმამაღლა ვიცინე: "Старый митрич очнулся весь в слезах, а молодой ослепил всех своей свистящей зевотой, переходящей в смех и дефекацию. :D show less

A drunken novel about a drunk who ends up being beaten to death. The back cover describes it as a "classic novel of Russian humor and social commentary."

"Russian humor": wildly associative and perversely dissociative; unpleasantly sarcastic; bitter to a fault, irreproachably, impeccably pessimistic; voluptuously black; giddy in its drunken embrace of hopelessness of all kinds. Any book that opens with this line: "The first edition of Moscow to the End of the Line was sold out quickly, thanks show more to its being an edition of one copy" and ends with this line (after the narrator has been beaten to death just for being a vagrant): "And since then I have not regained consciousness, and I never will" is not a book whose author will be likely to miss a joke or an opportunity to show what despondency really is.

"Social commentary": the government is corrupt and supports itself on crazy lies and misinformation. The people respond by living indolent lives as savage drunks and louts: but at the same time they are stupendously well-educated in the deep riches of Russian culture, and even when they are stuporously drunk they swim naturally in literary and historical anecdotes. People are romantic, funny, and talkative precisely because they know it is pointless to be romantic, funny, and talkative. From Erofeev's point of view someone like Beckett is just a dried shell. But from the point of view of a reader brought up more on Beckett than Dostoevsky, the glitter and swill of sloshing, effervescent, pointless conversations about hope that people no longer have, romantic yearnings they hardly recognize, and culture that they despair of ever actually living, is all inappropriate. It's like someone dying on the street wearing a stage costume with feathers and baubles: it's maudlin and tiring to insist on frenetic empty celebration when emptiness itself is at hand.

And so despite all the acid wit, all this is old -- old Russian humor and social criticism, which never worked, which never really produced solace, and whose pyrotechnics only became harsher, not more beautiful, after Dostoevsky and Gorky. A dead end, as far gone as Philip Roth's America (despite what many people still hope), or the Russia that Erofeev loved and hated. There's a line about how Western eyes "buy and sell" and are "deeply hidden, secretive, predatory, and frightened," while Russian eyes are "constantly bulging but with no tension of any kind in them." (p. 28) All that has changed now. show less